TEKSAS — SpaceX'in uzay aracı Starship, yörüngedeki 22 saatlik yolculuğunun ardından cumartesi günü Dünya'ya dönerek Güney Teksas'taki fırlatma kulesinin dev mekanik kolları tarafından havada ilk kez yakalandı. Yaklaşık 10 yıldır tamamen yeniden kullanılabilir roket teknolojisi üzerinde çalışan şirket, 15'inci test görevinde önemli bir eşiği aşmış oldu.
Mechazilla kolları Starshipi nasıl yakaladı?
Meksika Körfezi kıyısındaki Starbase fırlatma sahasının üzerindeki yoğun bulutların arasından alçalan 52 metre uzunluğundaki Starship, iniş sırasında motorlarını yeniden ateşleyerek dikey konuma geçti. Yörünge hızı saatte yaklaşık 27 bin kilometreye ulaşan araç, atmosfere girişle birlikte ses hızının üzerindeki bir serbest düşüş gerçekleştirdi.
Aşırı sıcaklık nedeniyle dış yüzeyi kararan uzay aracı, motorları çalışmaya devam ederken kulenin Mechazilla adı verilen mekanik kollarına yavaşça oturdu. Dünya çevresinde 22 saatten uzun sürede 14 tur atan Starship, sistemin bugüne kadarki en uzun görevinin ardından kulede asılı halde kaldı.
Super Heavy güçlendiricisi neden kurtarılamadı?
İki aşamalı dev roketin alt bölümünü oluşturan ve Starship'i uzaya taşıyan Super Heavy güçlendiricisi ise kuleye geri dönemedi. İki bölümün birbirinden ayrılmasının ardından henüz açıklanmayan bir nedenle dönüş rotasından çıkarılan güçlendirici, Meksika Körfezi üzerinde belirlenen bir noktaya yönlendirildi ve bir süre havada asılı kaldıktan sonra infilak etti.
SpaceX böylece tek bir görevde roketin her iki aşamasını da geri kazanma planını henüz gerçekleştiremedi. 2010 yılından bu yana 700'den fazla kez fırlatılan Falcon 9 roketinde yalnızca ilk aşama yeniden kullanılabiliyor, ikinci aşama ise her uçuşun ardından okyanusa bırakılıyor.
Isı kalkanı ve yeniden kullanılabilirlik hedefi
SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, Starship ile uçaklara benzer şekilde kısa aralıklarla yeniden uçuş yapabilen bir sistem kurmayı hedefliyor. Üst aşamanın başarıyla kurtarılması milyarlarca dolarlık geliştirme programı için kritik bir mühendislik başarısı olarak kayda geçse de, aracı atmosfere girişteki aşırı sıcaklıklardan koruyan siyah altıgen karolardan oluşan ısı kalkanı henüz tamamen yeniden kullanılabilir durumda değil. Şirket, her uçuş sonrası çok az bakım gerektirecek veya hiç yenileme ihtiyacı doğurmayacak yeni karo tasarımları üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor.