ANKARA — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanvekili ve YENİ Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla hazırladığı çocuk hakları raporunu yayımladı. Çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği, eğitim hakkı ve güvenlik sorunlarının ele alındığı raporda, Türkiye'de her üç çocuktan birinin yoksulluk içinde yaşadığı ve her 100 çocuktan en az 15'inin çalışma hayatında yer aldığı belirtildi.
Çocuk işçi ölümleri ve MESEM verileri
Raporda yer alan İSİG Meclisi verilerine göre, 2017-2026 Temmuz döneminde en az 646 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Çocuk işçi ölümlerinin 2023 yılında 54, 2024 yılında 71, 2025 yılında ise 94 olarak kaydedildiği, 2026 yılının ilk 7 ayında da 42 çocuğun yaşamını yitirdiği aktarıldı.
DİSK Araştırma Merkezi verilerine atıf yapılan çalışmada, Mesleki Eğitim Merkezleri'ne (MESEM) kayıtlı öğrenci sayısının 10 yılda 5,3 kat artarak 2025-2026 eğitim öğretim yılında 392 bin 887'ye ulaştığı ve toplam sayının 500 bine yaklaştığı ifade edildi. Eylül 2023'ten itibaren MESEM kapsamında çalışırken hayatını kaybeden öğrenci sayısının ise en az 18 olduğu kaydedildi. TÜİK verilerine göre 15-17 yaş grubunda istihdam edilen çocuk sayısı da 2024'te 869 binden 2025'te 882 bine yükseldi.
Yoksulluk beslenme ve adli istatistikler
Merkezi bütçenin yüzde 1,36'sının ayrılması durumunda 15,2 milyon öğrenciye her okul günü ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek verilebileceği vurgulanan raporda, 15 yaşındaki her beş çocuktan birinin haftada en az bir öğün atladığı belirtildi. TÜRK-İŞ verilerine göre dört kişilik ailenin açlık sınırının 38 bin 24 lira, yoksulluk sınırının ise 123 bin 856 lira olduğu hatırlatılırken, net asgari ücretin 28 bin 75 lira düzeyinde kaldığına dikkat çekildi. BİSAM'ın Mayıs 2026 raporunda ise açlık sınırı 34 bin 808 lira, yoksulluk sınırı 114 bin 348 lira olarak yer aldı.
Raporda, KidsRights Index 2026 verilerine göre Türkiye'nin 194 ülke arasında 0,635 puanla 106'ncı sırada bulunduğu ve puanının 2025'e kıyasla gerilediği aktarıldı. Adalet Bakanlığı verilerine göre ise 2025 yılında savcılıklarda 332 bin 648 dosya kapsamında 330 bin 496 çocuk hakkında soruşturma yürütüldüğü, TÜİK verilerine göre güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısının 2024 yılında 203 bine ulaştığı kaydedildi.

