Gümrük ve Dış Ticaret

UTİKAD uyardı: Ordino kontrolü kalkarsa ithalat maliyeti artar

UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, 15 yıllık ordino tartışmasının yasal düzenleme ve dijital altyapıyla çözülmesini istedi.

UTİKAD uyardı: Ordino kontrolü kalkarsa ithalat maliyeti artar - Dosya Haber
🎙️ Haberi Sesli Dinle:

İSTANBUL — Gümrüklerde fiziki ordino aranması uygulamasının sona ermesiyle birlikte dış ticarette yaklaşık 15 yıldır süren teslim kontrolü tartışması yeniden gündeme geldi. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD), gümrük işlemleri tamamlanan yükün kime teslim edileceğinin taşıyan tarafından kontrol edilmesine yönelik sürecin Türk Ticaret Kanunu’nda açıkça düzenlenmesini talep ediyor.

Peşin ödeme ve akreditif baskısı artabilir

UTİKAD Yönetim Kurulu Başkanı Bilgehan Engin, yükün gerçek hak sahibine teslim edilmesini sağlayan kontrol mekanizmasının gümrük sistemleriyle entegre ve şeffaf bir dijital altyapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi. Ticaret Bakanlığı bürokrasisiyle bu konuda görüş birliği içinde olduklarını belirten Engin, düzenlemenin AB ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecinde gündeme gelecek kanun değişiklikleri kapsamında ele alınmasını beklediklerini ifade etti.

Taşıyanın onayı olmadan yük çekilmesine izin verilmesinin yabancı satıcılar açısından Türkiye ticaretini daha riskli hale getirebileceğini vurgulayan Engin, bu durumun Türk ithalatçısına daha sık peşin ödeme talebi ve daha sıkı akreditif koşulları olarak yansıyabileceğini dile getirdi. Engin, Almanya, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerde de teslim kontrolünün fiziki veya dijital olarak sürdürüldüğüne dikkat çekti.

Ordino bedeli ve hukuki süreçler

Ordino nedeniyle Türkiye’nin 50 ila 100 milyar dolar kaybettiği yönündeki iddialara itiraz eden Engin, söz konusu bedelin hava kargoda yük başına ortalama 30 dolar, deniz yolunda ise en fazla 75 dolar seviyesinde olduğunu belirtti. Engin, liman masraflarının sadeleşmesiyle bu tutarın büyük ölçüde diğer giderlerle tek kalemde toplandığını ve ayrıca tahsil edilmediğini kaydetti.

Danışman ve tarihi denizcilik belgeleri koleksiyoneri Ahmet Aytoğan ise tartışmada gümrük işlemi, taşıyanın teslim yükümlülüğü ve yükün fiilen teslim edilmesinin birbirine karıştırıldığını söyledi. Ticaret Bakanlığı’nın 2021 tarihli yazısının fiziki ordinonun gümrükte aranmasına ilişkin olduğunu hatırlatan Aytoğan, yükün teslim koşullarının taşıma hukukunun alanına girdiğini belirtti.

Aytoğan, Anayasa Mahkemesi’nin 2018 ve 2019 tarihli kararlarında liman işletmesinin taşıyan adına hareket ettiğine ve taşıyanın talimatı olmadan yükü teslim etmemesinin mülkiyet hakkı ihlali oluşturmadığına hükmedildiğini aktardı. Koleksiyonunda en eskisi 1680 yılına ait 1.200’ü aşkın konşimento bulunduğunu ifade eden Aytoğan, konşimentonun bankacılık işlemlerinde de kullanıldığını ve sahte belge riskine karşı taşıyan kontrolünün önem taşıdığını vurguladı.

İthalatçılar sürpriz masraflardan nasıl kaçınabilir?

Taşıyanın liman veya geçici depolama işletmesine yükün kime teslim edileceğini bildirdiği talimat olan ordino öncesinde; taşıma belgesi, ciro zinciri ve ödenmesi gereken navlun kalemleri kontrol ediliyor ve bu süreç günümüzde elektronik ortamda da yürütülebiliyor. Sektör temsilcileri, ithalatçıların sürpriz masraflarla karşılaşmaması için özellikle CIF teslimli alımlarda varış limanındaki giderlerin sözleşme aşamasında yazılı olarak netleştirilmesini öneriyor. Sürecin önümüzdeki dönemde AB ile Gümrük Birliği güncelleme görüşmeleri ve olası yasal düzenleme taslaklarıyla netleşmesi bekleniyor.

İlgili Haberler