DIŞ HABERLER — Küresel yapay zekâ ekosisteminde teknoloji üretimi iki süper gücün ekseninde yoğunlaşıyor. Yayımlanan uluslararası araştırma ve endeks verilerine göre, dünyada geliştirilen öncü yapay zekâ modellerinin yüzde 74'ü yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ve Çin menşeli kurum ve şirketler tarafından üretiliyor.
Araştırma bulguları, yapay zekâ alanındaki hesaplama gücü, patent tescilleri ve büyük dil modelleri (LLM) geliştirmede küresel uçurumun derinleştiğini gösteriyor. ABD, küresel ölçekte kabul gören en gelişmiş yapay zekâ modellerinin üretiminde liderliğini korurken; Çin özellikle açık kaynak kodlu modeller, endüstriyel uygulamalar ve patent üretiminde farkı hızla kapatıyor.
Yapay Zekâ Liderliğinde İlk 10 Ülke
Küresel sıralamada ABD ve Çin'in oluşturduğu ikili blok pastanın aslan payını elinde tutarken, geri kalan pay sınırlı sayıda gelişmiş ekonomi arasında bölüşülüyor. Yapay zekâ modeli geliştirme kapasitesinde ilk 10'da yer alan diğer ülkeler ise şöyle sıralanıyor:
- Birleşik Krallık: Avrupa kıtasında derin öğrenme ve temel araştırma enstitüleriyle ön plana çıkıyor.
- Fransa: Açık kaynaklı ve bağımsız model girişimleriyle Avrupa Birliği içerisindeki liderliğini pekiştiriyor.
- Kanada: Yapay zekânın kuramsal temellerine öncülük eden üniversite ve Ar-Ge ekosistemiyle üst sıralardaki yerini koruyor.
- Güney Kore: Donanım entegrasyonu ve telekomünikasyon odaklı yerel modellerle Asya pazarında öne çıkıyor.
- Almanya: Endüstriyel otomasyon, otomotiv ve üretim odaklı yapay zekâ çözümlerinde yoğunlaşıyor.
- Japonya: Robotik sistemler ve kurumsal sektöre yönelik özelleşmiş modellerle listede bulunuyor.
- İsrail: Siber güvenlik, veri analitiği ve savunma sanayii odaklı derin teknoloji modelleriyle rekabete katılıyor.
- Singapur: Güneydoğu Asya bölgesinin yapay zekâ finansman ve Ar-Ge merkezi olarak ilk 10 arasına giriyor.
Teknoloji Tekeli ve Jeopolitik Rekabet
Uzmanlar, yapay zekâ modellerinin yüzde 70'ten fazlasının iki ülkede toplanmasının uluslararası rekabet, veri güvenliği ve dijital egemenlik alanlarında yeni riskler doğurduğuna dikkat çekiyor. Çip tasarımı ve gelişmiş işlemciler üzerindeki ihracat kısıtlamaları rekabetin odağında yer alırken, Avrupa ve Asya ülkeleri kendi yerel ve bağımsız modellerini kurarak küresel bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.