İSTANBUL — Yüksek Türk Lirası mevduat getirisi ile gram altındaki getiri yavaşlaması, tasarruf sahiplerinin geleneksel yastık altı altın tutma alışkanlığında belirgin bir dönüşüm başlattı. Sıkı para politikasının sürmesi ve TL mevduat faizlerinin sunduğu reel kazanç imkânı, fiziki altınların bankacılık sistemine ve getiri sağlayan finansal enstrümanlara yönelmesini hızlandırdı.
Birikim tercihlerindeki bu değişimin temelinde finansal getiriler arasındaki makas yer aldı. 2025 yılının ilk 10 aylık döneminde yüzde 88 nominal kazanç sağlayan gram altın, 2026'nın aynı döneminde yüzde 9,5 getiri seviyesinde kalarak enflasyonun gerisinde kaldı. Buna karşılık TL mevduatın yıllık bazda sağladığı yaklaşık yüzde 35 düzeyindeki getiri, yatırımcısına doğrudan reel getiri sundu.
Getiri Oranları ve Piyasa Verileri
Finansal piyasalarda öne çıkan geleneksel yatırım araçlarının 2025 ve 2026 yılı 10 aylık getirileri şu şekilde gerçekleşti:
| Yatırım Aracı | 2025 İlk 10 Ay Getirisi (%) | 2026 İlk 10 Ay Getirisi (%) | |:--- |:--- |:--- | | Gram Altın | %88,00 | %9,50 | | TL Mevduat | — | ~%35,00 | | Dolar/TL | %19,50 | %16,95 | | BIST 100 | %9,75 | %3,55 |
Yatırımcı Tercihini Değiştiren Temel Faktörler
Küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) sıkı para politikası duruşunu sürdürmesi ve ons altının 5.600 dolar zirvesinden 4.000 dolar bandına çekilmesi, yurt içi piyasada altının getirisini baskılayan önemli unsurlar arasında yer aldı.
Fiziki altın birikiminden uzaklaşılmasında şu etkenler öne çıktı:
- Düzenli Nakit Akışı: Yastık altında bekleyen altının dönemsel faiz veya nakit getirisi üretmemesi, tasarruf sahiplerini para piyasası fonları ile vadeli mevduata yöneltti.
- Makas ve İşçilik Maliyeti: Kuyumculardaki alım-satım fiyat farkı ve fiziki işçilik maliyetleri, altın alımını finansal ürünlere kıyasla daha masraflı hale getirdi.
- Sistem İçi Güvenlik: Çalınma ve kaybolma riskinden kaçınan birikim sahipleri, fiziki saklama yerine bankalardaki altın mevduat hesapları ve darphane sertifikalarını kullanmayı tercih etti.