1915 Çanakkale Köprüsü geçiş ücreti ne kadar?

Çanakkale Köprüsü'nün iki kule arasındaki orta açıklığının (teknik olarak 2 km yani 2000 metre olmalı) Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. yılına ithafen 2023 metre olarak inşaa edildi ve bu açıklık bir dünya rekoru anlamına geliyor.  Gidiş geliş üçer şeritli köprünün toplam uzunluğu ise 4608 metre. Köprünün kuleleri de 318 metre (3. ayın 18'i yani 18 Mart 1915 mesajını taşıyor) yüksekliğinde ve uçlarında Seyit Onbaşı'nın kaldırdığı mermi sembollerini taşıyor.  

Köprünün kırmızı-beyaz rengi Türk bayrağını sembolize ederken, Köprünün kulelerinin yüksekliği 334 metre ile dünyanın en yüksek kulelerine sahip asma köprü unvanını aldı.

1915 Çanakkale Köprüsü Gelibolu'ya bağlı Sütlüce ile Lapseki ilçesindeki Şekerkaya mevkisi arasına yapıldı. Köprü'nün temeli, Çanakkale Savaşı'nın 102. yıldönümünde 18 Mart 2017'de, atılmıştı.

Proje sadece köprüden ibaret değil aynı zamanda Çanakkale-Malkara arasında 101 kilometrelik otoyol ve bağlantı yolunu da kapsıyor. Söz konusu yolun bitiş tarihi 16 Eylül 2023 ve cumhuriyetin ilanının 100. yılında açılması bekleniyordu bir yıl önce bitince, açılışın ilk aşamada yine 18 Mart 2022'de yapılmasına karar verildi.

Hizmete açılacak otoyol projesi, Malkara-Çanakkale arasını 40 kilometre kısaltıyor.

Trafik nedeniyle zaman zaman saatler süren Lapseki-Gelibolu arası feribot geçişlerine alternatif olan köprü geçiş süreci 6 dakikaya indi. 5 bin 100 personel ve 740 adet iş makinesiyle gece gündüz çalışılarak tamamlanan otoyol büyük kolaylık sağlayacak.

Çanakkale Boğazı'nda Asya ile Avrupa kıtalarını ilk kez bağlayan 1915 Çanakkale Köprüsü,  Çanakkale Savaşı kahramanlarından Seyit Onbaşı'nın sırtında taşıdığı top mermisini sembolize eden, 4 kulenin de tepesinde yer alacak, her biri 75 ton ağırlığında ve 20,5 metre yüksekliğindeki 4 top mermisi figürünün montajı ise sürüyor.

Maliyet ve Giderler 

1915 Çanakkale Köprüsü Daelim-Limak-SK E&C-Yapı Merkezi Türk-Kore Ortak Girişimi tarafından yap-işlet-devret modeliyle inşa edildi.

Kamu Özel Sektör İşbirliği çerçevesinde Türk ve Koreli konsorsiyumu Çanakkale Otoyol Köprüsü İnşaat Yatırım İşletme A.Ş. adı ile faaliyet gösterdi.

Limak ve Yapı Merkezi Türkiye'den, DL E&C ve SK ecoplant firmaları Güney Kore'den projeyi tamamlayan şirketler oldu. 1915 Çanakkale Köprüsü projesinin maliyetini 2 milyar 545 milyon euro yatırım ile tamamlandı.

Projede, köprüyle birlikte iki yaklaşım viyadüğü, dört betonarme viyadük, altı alt geçit köprüsü, 38 üst geçit köprüsü, beş köprü, 43 alt geçit, 115 çeşitli boyutlarda menfez, 12 kavşak (devlet yolu üzerindeki kavşaklar dahil), dört otoyol hizmet tesisi, iki bakım işletme merkezi ve altı ücret toplama istasyonu inşa edildi.

LİMAK Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir ise bir gazeteye verdiği demeçte maliyetin 3,1 milyar euroyu geçtiğini ifade etmişti. Özdemir "Covid, tedarik zincirindeki aksamalar ve yükselen maliyetler nedeniyle başlangıçta öngördüğümüz rakamların üzerine çıktık. Projenin maliyeti 3 milyar euro olacaktı. Bu rakam 3,1 milyar euroyu geçecek. Bunun 2,2 milyarı kredi, ortaklar olarak başlangıçta 900 milyon euro koyduk. Ancak şu anda ilave 300 milyon euro maliyet oluştu. Bunu dört ortak olarak ödeyeceğiz." demişti

Limak Holding, son dönemde Çanakkale Köprüsü ve Çanakkale Otoyolu, İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen Havalimanı'nın bazı pistlerinin yapımı ve yenilenmesi, bazı baraj ve hidroelektrik santraller ile Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı ihalelerini almıştı.

Yapı Merkezi Holding Yönetim Kurulu Başkanı Başar Arıoğlu proje için devletten 11 yıl boyunca konsorsiyum tarafından işletileceğini geçiş ücretlerini kendilerinin alacaklarını, 11 yıl sonra devlete devredileceğini söyledi. Arıoğlu'nun projedeki yorumu "11 yıl sonunda başa baş çıkacağız" şeklinde oldu.

Kamu için yapılan altyapı yatırım veya hizmetinin finansmanının özel bir şirket tarafından karşılanması; proje bitiminde de sözleşmede belirlenen süre içinde bu hizmet bedelinin işletme gelirleriyle geri ödenmesine Yap-İşlet-Devret modeli deniliyor.

Ücretler ve garantiler

1905 Çanakkale Köprüsü'nün tek taraflı geçiş ücreti 200 TL olarak açıkladı. 18-25 Mart 2022 arasında geçişler ücretsiz olacak. 

Çanakkale Boğazı'nda sefer yapan feribot geçişlerinde otomobiller için 107 TL alınıyor.

Yap-işlet-devret modeliyle köprüyü inşaa eden konsorsiyum ile Karayolları Genel Müdürlüğü'nün imzalaladığı sözleşmede, köprüden yıllık geçiş için hazine garantisi verildi.  Araç sayısı 16 milyon 425 olarak belirlenirken  (günlük 45 bin araç anlamına geliyor) farkı devlet eksik araç sayısını 200 TL ile çarparak çıkan tutarı Hazine aracılığıyla ödeyecek. 

Çanakkale Boğazı'ndan feribotla geçiş yapan araç sayısının günlük 10 binin altında olduğu biliniyor. Çanakkale Boğazı'nda feribot seferleri yapan GESTAŞ firmasının Covid-19 salgını öncesi, 2019 verilerine göre de tüm hatlarda (sadece Çanakkale Boğazı geçişleri değil) günlük feribotla araç geçiş sayısı 12 bin 500 civarında.

Seyahat kısıtlamalarının kalkması sonrası araç geçişlerine dair güncel veriler henüz açıklanmadı. Fakat Devlet Hazinesi'nden para ödenmemesi için  araç geçiş sayısının günlük 45 bin olması yani en az üç kat artması gerekiyor.