İSTANBUL — Türkiye ayakkabı sektörü, artan üretim maliyetleri ve ithalat baskısı nedeniyle derinleşen bir krizle mücadele ediyor. Tekstil sektöründe yaşanan üretim göçünün bir benzeri ayakkabıda da görülürken, son 3,5 yılda sektördeki istihdam yüzde 40, ihracat ise yüzde 50 geriledi. Kapanan üretim tesisleri sonucunda 150 bin çalışan işini kaybetti.
Üretim tesisleri Mısır ve Fasa taşınıyor
İş gücü, enerji, kimyasal madde, taban ve kauçuk gibi temel girdi maliyetlerinin hızla yükselmesi, yerli üreticilerin rekabet gücünü zayıflattı. Birçok ayakkabı firması, daha düşük enerji ve iş gücü giderleri ile vergi muafiyetleri sunan Mısır ve Fas gibi ülkelere fabrikalarını taşımaya başladı. Yurt içinde ise alım gücünün düşmesiyle yeni ayakkabı talebi azalırken tamircilere yöneliş arttı.
| Gösterge | 2022 | Son Durum | Değişim | |:--- |:--- |:--- |:--- | | İhracat Adedi | 377 milyon çift | 187 milyon çift | %50,4 azalış | | İhracat Geliri | 1,3 milyar dolar | 1,0 milyar dolar | %23,1 azalış | | İthalat Adedi | 25 milyon çift | 76 milyon çift | %204 artış |
İthalat patladı eylem planı çağrısı yapıldı
Resmî veriler dış ticaretteki dengesizliği gözler önüne seriyor. 2022 yılında 377 milyon çift olan ayakkabı ihracatı, son verilerde 187 milyon çifte düşerken ihracat geliri de 1,3 milyar dolardan 1 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde ayakkabı ithalatı ise 25 milyon çiftten 76 milyon çifte tırmandı.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, yerli üreticilerin yüksek maliyetlerin yanı sıra yetersiz denetim ve kayıt dışı ticaret kaynaklı düşük kıymet beyanlarıyla da haksız rekabete uğradığını vurguladı. Sektör temsilcileri, yerli üretimi korumak ve istihdam kaybını durdurmak için kapsamlı bir sektörel eylem planının ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.