AYM'den Ehliyet Devrimi: Aday Sürücülere Güzel Haber
Anayasa Mahkemesi, aday sürücü ehliyetlerinin iptal şartlarını yönetmeliğe bırakan maddeyi iptal etti
AYM'den Ehliyet Devrimi: Aday Sürücülere İptal Yönetmelikle Olmaz!
Anayasa Mahkemesi, aday sürücü ehliyetlerinin iptal şartlarını yönetmeliğe bırakan maddeyi iptal etti: "Özel hayata müdahale ancak kanunla olur!" Karar 9 ay erteli, milyonlarca sürücüyü rahatlatacak. 🚗⚖️
Anayasa Mahkemesi (AYM), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 17. maddesindeki “aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme şartları yönetmelikle belirlenir” hükmünü Anayasa’ya aykırı buldu ve oybirliğiyle iptal etti. Yüksek Mahkeme, araç kullanmanın özel hayatın parçası olduğunu vurgulayarak, temel hakların ancak kanunla sınırlanabileceğini hatırlattı. Karar, Resmî Gazete’de yayımlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girecek; bu süre TBMM’ye yeni kanun yapma fırsatı tanıyor. 🔥📜
Mardin 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusu üzerine görüşülen dava, aday sürücülere 75 ceza puanı dolunca ehliyet iptali ve psiko-teknik/psykiatri raporu şartını yönetmeliğe bırakan düzenlemeyi hedef aldı. AYM gerekçesinde net konuştu:
- Sürücü belgesi iptali “özel hayata saygı hakkını” (Anayasa md. 20) kısıtlıyor.
- Temel haklar yönetmelikle değil, sadece kanunla sınırlanabilir (Anayasa md. 13).
- Mevcut hükümde hangi eylemlerin iptale yol açacağı konusunda hiçbir çerçeve yok; yetki tamamen idareye devredilmiş → “kanunilik ilkesi” ihlal ediliyor.
- Yasama yetkisinin devredilmezliği (md. 7) çiğneniyor.
Karar, milyonlarca yeni ehliyet sahibini doğrudan ilgilendiriyor. Şu anki uygulamada 1 yıl içinde 75 puan dolduran aday sürücünün belgesi iptal edilip tekrar sınava girme zorunluluğu vardı. İptalle birlikte 9 ay içinde TBMM yeni ve açık bir kanun çıkarmazsa bu yaptırımlar otomatik olarak kalkacak. Trafik uzmanları “daha adil ve öngörülebilir bir sistem” beklerken, bazı çevreler “disiplin gevşer” endişesi taşıyor. Dengeli bakışla, karar hem bireysel özgürlükleri koruyor hem de Meclis’e trafik güvenliğini kanunla düzenleme sorumluluğunu yüklüyor. 🛑🚦
| Konu | Eski Durum | AYM Kararı ve Sonuç |
|---|---|---|
| İptal Şartlarının Belirlenmesi | Yönetmelikle (idareye bırakılmış) | Sadece kanunla yapılabilir → İptal edildi |
| Özel Hayat Müdahalesi | Sınırlama yönetmelikle mümkün | Anayasa md. 20 ihlali → Kanun şart |
| Yürürlük Tarihi | Hemen | 9 ay sonra (yeni kanun için süre tanındı) |
| Etkilenen Kişi Sayısı | Milyonlarca aday sürücü | Belge iptali riski geçici olarak kalkabilir |
AYM’nin bu kararı, trafik cezalarından aile hukuku düzenlemelerine kadar birçok alanda “yönetmelikle hak kısıtlanamaz” içtihadını güçlendiriyor. Vatandaşın ehliyet güvencesi artık Meclis’in elinde. 🏛️🚘
#AYM #Ehliyetİptali #AdaySürücü #TrafikKanunu #AnayasaKararı #ÖzelHayat #Kanunilikİlkesi #TürkiyeGündem
Ekleme Tarihi: 2 Ara 2025 09:52
