Bebek mamalarında güvenlik tartışması büyüyor

Bebek mamaları ve devam sütlerine yönelik son geri çağırma kararları, bu ürünlerin güvenliği ve denetim süreçlerini yeniden tartışmaya açtı. 🍼 Tarım ve Orman Bakanlığı riskli olduğu belirtilen ürünlerin tüketilmemesi ve iade edilmesi çağrısında bulunurken, uzmanlar sorunun yalnızca tekil vakalarla sınırlı olmayabileceğine dikkat çekiyor. Bebeklerin gelişmekte olan metabolizmaları nedeniyle mikrobiyolojik ve kimyasal risklere yetişkinlere kıyasla çok daha duyarlı olduğu biliniyor.

Gıda mühendisi Bülent Şık, farklı ülkelerde eş zamanlı geri çağırmaların üretim ve denetim sisteminde yapısal bir güvenlik açığına işaret edebileceğini belirtiyor. Toz bebek mamalarında üretim süreçleri sıkı kontrol edilse bile tam sterilitenin garanti edilemediği, çok düşük düzeyde bakteriyel bulaşmanın dahi ciddi sağlık sonuçları doğurabildiği bilimsel çalışmalarda yer alıyor.

Geri çağırmalar neyi gösteriyor? ⚖️

Son haftalarda bazı uluslararası markalara ait ürünlerin toksin şüphesi nedeniyle çok sayıda ülkede piyasadan çekilmesi, denetimlerin zamanlaması sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlara göre temel sorun, risklerin ürün piyasaya çıktıktan sonra değil piyasaya sürülmeden önce tespit edilmesi gerekliliği. Aksi durumda toplatma ve imha süreçleri hem sağlık hem de çevresel maliyet yaratıyor.

Şık, kapsamlı analizlerin teknik olarak mümkün olduğunu ancak yüksek maliyet nedeniyle yeterince uygulanmadığını savunuyor. Küresel ölçekte hızlanan üretim ve dağıtım zincirinin, mevcut denetim kapasitesini zorladığı değerlendiriliyor.

Kimyasal ve biyolojik riskler gündemde 🧪

Akademik çalışmalar; bebek mamalarında ağır metaller, mikotoksinler, ambalaj kaynaklı kimyasallar ve yeni nesil kirleticiler gibi çok sayıda risk alanına işaret ediyor. Bebeklerin aynı miktardaki toksik maddeye yetişkinlere göre oransal olarak daha fazla maruz kalabildiği belirtiliyor. Bu nedenle yalnızca etiket ve besin değeri kontrollerinin yeterli olup olmadığı tartışma konusu.

Şeffaflık eksikliği de öne çıkan başlıklar arasında. Hangi analizlerin yapıldığı ve hangi risklerin izlendiğine dair kamuya açık düzenli veri bulunmaması, denetimlerin etkinliğine yönelik soru işaretlerini artırıyor.

Avrupa Birliği ile uygulama farkı 📊

Avrupa Birliği’nde bebek ve çocuk gıdaları özel risk grubu olarak ele alınıyor; belirli toksinler için bağlayıcı limitler ve hızlı geri çağırma sistemleri uygulanıyor. Türkiye’de mevzuatın büyük ölçüde uyumlu olduğu ifade edilse de, uzmanlar temel farkın uygulama ve şeffaflık düzeyinde ortaya çıktığını belirtiyor.

Uzmanlara göre çözüm yalnızca ebeveynlerin dikkatine bırakılabilecek bir mesele değil. Bebek sağlığını korumaya yönelik kurumsal denetim, erken uyarı sistemleri ve şeffaf veri paylaşımı mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Aksi halde geri çağırmaların yarattığı güven tartışmasının sürmesi bekleniyor.