Borç Sarmalı Yargıya Taşındı: Davalarda %366’lık Patlama

Hanelerin yarısı borçlu, alacak davaları 15 yılda 653 bini aştı

Türkiye’de artan borç yükü artık yalnızca mutfak bütçelerini değil, adliye koridorlarını da dolduruyor. ⚖️ Son veriler, hanehalkının yarısından fazlasının borçlu olduğunu ve vadesi geçmiş borç oranının kritik eşiklere dayandığını ortaya koyarken, alacak davalarında son 15 yılda yüzde 366’lık rekor artış yaşandığını gösteriyor. 📈

Hanelerin Yarısı Borçlu, Yarısı Gecikmede 🏠

Türkiye’de Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 son çeyrek raporuna göre, hanelerin yüzde 50’den fazlası borçlu. Bu grubun içinde vadesi geçmiş borcu bulunanların oranı ise yüzde 45–49 bandında seyrediyor. Uzmanlara göre bu tablo, borcun yaygınlaştığını ve geri ödeme zincirinde ciddi bir tıkanma yaşandığını işaret ediyor. ⚠️

“Enformel Alan” Genişliyor: Kayıt Dışı Borçlanma 💬

Resmî borçların yanında, aile, arkadaş ve esnafa olan “kayıt dışı” borçlar da hızla artıyor. Ekonomi Gazetesi’nde yer alan dağılıma göre borç kaynakları şöyle:

Bu tablo, nakit dengesi bozulan vatandaşların ilk başvurduğu adresin yakın çevresi olduğunu ortaya koyuyor. 🧾

Yargıda “Alacak” Dosyası Patlaması ⚖️

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü verileri, borç krizinin mahkemelere nasıl yansıdığını gözler önüne seriyor:

• Dava Sayısı: 2009’da 140 bin olan alacak davası sayısı, 2024’te 653 bin 789’a çıktı.
• Artış Oranı: Son 15 yılda yüzde 366.
• Davacı Sayısı: 152 binden 958 bin kişiye yükselerek yüzde 528 artış kaydetti.
• Davalı Sayısı: Aynı dönemde yüzde 229 artış gösterdi.

Uzmanlar, bu artışın ekonomik sıkışmışlığın toplumsal uyuşmazlığa dönüştüğünün göstergesi olduğunu vurguluyor. 🔍

Şirket mi, Birey mi? Ayrım Bulanıklaşıyor 🏢👤

2014 sonrası verilerde bireysel ve ticari davaların ayrıştırılamaması, alacak dosyalarının ne kadarının doğrudan hanehalkı borçlarından kaynaklandığını belirsiz kılıyor. Ancak toplam sayıların hızla artması, borç-alacak dengesinin artık sadece finansal değil, hukuki bir krize dönüştüğünü gösteriyor. 📌

Ekonomistler, borç yükünün bu hızla artmaya devam etmesi halinde hem sosyal refahın hem de yargı sisteminin üzerindeki baskının daha da ağırlaşacağı uyarısında bulunuyor. 👀