Ekonomi

BOTAŞ eski genel müdüründen akaryakıtı ucuzlatacak öneri

BOTAŞ eski genel müdüründen akaryakıtı ucuzlatacak öneri geldi. Maliyet hesabıyla pompa ucuzlar! Pekiyi nasıl?

BOTAŞ eski genel müdüründen akaryakıtı ucuzlatacak öneri

Rusya iddialara göre, ana gelir kaynağı olan enerji ihracatını piyasa fiyatının altında yapmaya başladı. Türkiye’nin de bu petrolün alıcılarından olduğu gündeme gelirken eski BOTAŞ Genel Müdürü Yardım, bunu Türkiye’de 2 rafinerinin alabileceğini söyledi. Petrolün işlendikten sonra piyasaya verilebileceğini aktaran Yardım “Fiyatı piyasa belirler, maliyet değil. İddialar doğruysa bir kâr olacaktır ama bu vatandaşa değil rafineriye kalacaktır” dedi.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle birlikte başlayan savaş, ağır krizleri de beraberinde getirdi. Önce enerji sonra buğday krizine dönüşen savaşla birlikte Batı’da Rusya’ya ağır yaptırımlar uygulamaktan geri kalmadı. Özellikle Avrupa ülkelerinin yaptırımlarıyla birlikte zor bir durumda kalan Rusya’nın iddialara göre, ana gelir kaynağı olan enerji ihracatını piyasa fiyatının altında yapmaya başladı.

Rus petrolünü ucuza aldığı iddia edilen ülkeler arasında Türkiye de vardı. Konuyudeğerlendiren eski BOTAŞ Genel Müdürü Gökhan Yardım, eğer böyle bir alım olduysa, indirimli fiyatla geldiği belirtilen petrolden vatandaşın neden istifade edemediğini sordu.

Ucuza alım yapabilecek rafinerilerin TÜPRAŞ ve Azerbaycanlı petrol şirketi SOCAR’a ait STAR Rafinerisi’nin alabileceğini belirten Yardım “Bunlar petrolden ürünü üretirler. Ondan sonra da o ürünü piyasaya verirler. Eğer varsa fazlasını da ihraç ederler” dedi.

Mevcut mevzuatın petrol, LPG gibi ürünlerin fiyatlarının piyasadaki fiyatlarla ve Merkez Bankası’nın dolar kuruyla çarpıldığını, gerektiğinde de zam ve indirim yapıldığını belirten Yardım, şunları söyledi: “Dikkat edilirse bu fiyatlar Akdeniz Havzası’ndaki piyasa fiyatlarıdır.

Biz tüketici olarak piyasadaki fiyatlara göre alıyoruz. Yani İtalya’daki, Fransa’daki pazara göre alıyoruz. Maliyet bazlı almıyoruz. Petrol fiyatları düşer ama bu piyasadaki fiyatlar yüksekse biz o yüksek bedeli öderiz. Kârlar rafinerilerde kalır. Vatandaşa yansımaz. Hiç değilse belirli bir süre bu yönetmeliğin değiştirilmesi lazım.

Türkiye’de petrol ürünleri fiyatları; dizel olsun, mazot olsun, LPG olsun, maliyet bazlı belirlenmiyor, dünya piyasasındaki pazar bazlı belirleniyor. Bu da fiyatların daha yüksek olması demek oluyor. Maliyet bazlı yapmak daha doğru olur diye düşünüyorum. Halk açısından daha kârlı gözüküyor.”

‘ENERJİDE VERGİ SİSTEMİNİN DEĞİŞMESİ GEREKİYOR’

Enflasyondaki hızlı artışı durdurmak için öncelikle enerji yönetmeliğinin değişmesi gerektiğini ifade eden Gökhan Yardım “Ancak bu düşünce vergiler de azalır. Petrol ürünleri devlet için önemli bir gelir kaynağı” dedi.

Hangi rafinerinin ucuz Rus petrolü kullanıp kullanmadığını kestirmenin zor olduğunu anlayan Yardım şöyle devam etti: “Dünyadaki gidişata göre bakıyorum. Her rafinerinin bir çalışan petrol aralığı vardır. Bazısı su gibidir, bazısı çok ağırdır.

Mutlaka yüzde 100 Rus petrolüyle çalışır diye bir şey de yoktur. Bunları birbiriyle karıştırıyorlardır mutlaka. O yüzden yüzde 100 bu indirimi uygulayacaklar diye bir şey yok ama bunların mutlaka dikkate alınıp ona göre fiyatın belirlenmesi lazım. Özellikle bu enerjideki problemli geçiş sürecinde.”

Alınan Rus petrolünün Türkiye’deki rafineriler tarafından daha ucuza alınıp alınmadığı konusunda bir bilgisi olmadığını vurgulayan Yardım, söz konusu yorumunu bu yöndeki haberler doğrultusunda yaptığına dikkat çekti.

ALTUĞ YERLİSU / Karar