ANKARA — CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, Antalya'da toplanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) vesilesiyle iklim krizinin tarımsal üretim ve üreticiler üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin kapsamlı bir değerlendirmede bulundu.
Türkiye'de tatlı su kaynaklarının yüzde 79'unun tarımsal sulamada tüketildiğini hatırlatan Sarıbal, altyapı eksiklikleri ve açık kanal sistemleri nedeniyle bu suyun neredeyse yarısının tarlaya ulaşamadan buharlaşma ve sızıntılarla kaybolduğunu vurguladı. Artan enerji maliyetleri ve kuraklığın çiftçiyi üretim desenini değiştirmeye ya da tarlasını ekmekten vazgeçmeye zorladığını belirten Sarıbal, iklim krizine yol açmayan tarım kesiminin uyum maliyetleri altında ezildiğini ifade etti.
Kapalı sulama yatırımları hibe ile desteklenmeli
İklim krizine uyum kapsamında üreticiye yeni kredi ve borçlanma paketleri sunulmasının gerçekçi bir çözüm üretmeyeceğini dile getiren Sarıbal, devletin doğrudan üstlenmesi gereken adımları şu sözlerle aktardı:
"Çiftçi yeni sulama sisteminin peşin maliyetini, kredi ve teminat yükünü, artan enerji giderini ve ürün değiştirirken oluşan gelir kaybını büyük ölçüde kendisi karşılıyor. İklim krizine yol açan çiftçi değildir; uyumun bedeli de çiftçiye borç olarak yüklenemez. Açık kanallardaki su kaybını önleyecek kapalı sulama sistemleri kamu eliyle kurulmalı; tarla içi modern sulama yatırımları ön ödemesiz ve hibeyle desteklenmelidir."
Üretici örgütleriyle planlama ve tam güvence talebi
Su tüketimini düşürmeye yönelik havza bazlı üretim planlarının masa başında dayatılmaması gerektiğini belirten Sarıbal, bu planların üretici örgütleriyle ortaklaşa hazırlanmasının şart olduğunu kaydetti. Az su tüketen stratejik ürünlere geçiş sürecinde yaşanacak gelir ve rekolte kayıplarının kamu bütçesinden telafi edilmesi gerektiğini savunan Sarıbal, iklim kaynaklı kuraklık ve benzeri afetlerin tamamının prim yükü bindirilmeden doğrudan tarım sigortası kapsamına alınmasını istedi.
Sarıbal, uluslararası zirvelerin başarısının yalnızca konferans salonlarında verilen taahhütlerle değil, doğrudan tarlaya, üreticiye ve su havzalarına aktarılacak somut kaynaklarla kanıtlanabileceğini sözlerine ekledi.