Dünya ABD-İsrail Saldırısına Tepkili: “Azami İtidal” Çağrısı

AB “azami itidal” isterken, Umman Washington’a “çatışmaya daha fazla sürüklenmeyin” uyarısı yaptı.

28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran genelinde başlattığını duyurduğu saldırılar ve İran’ın buna karşılık Körfez’deki ABD askeri varlıklarını hedef alan füze hamleleri, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Katar’ın başkenti Doha semalarında İran füzelerinin engellenmesi sonrası yükselen dumanlar, bölgesel gerilimin boyutunu gözler önüne serdi. 🌍

Washington yönetimi operasyonu “İran rejiminden kaynaklanan tehditleri ortadan kaldırma” olarak tanımlarken, İran Dışişleri Bakanlığı saldırıların BM Şartı’nı ihlal ettiğini savundu ve “sert karşılık” mesajı verdi. Çatışmanın, devam eden ABD-İran nükleer müzakereleri sırasında yaşanması dikkat çekti.

🇪🇺 AB’den “Azami İtidal” Mesajı

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, gelişmeleri “son derece endişe verici” olarak niteledi.

Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık liderleri de İran’ın bölge ülkelerine yönelik saldırılarını kınarken, ABD-İran müzakerelerinin yeniden başlatılmasını istedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplanması çağrısında bulundu.

🇴🇲 Umman’dan Washington’a Uyarı

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde arabulucu rol üstlenen Umman, şiddetin patlak vermesinden “derin üzüntü” duyduğunu açıkladı. Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, çatışmanın ne ABD’nin ne de küresel barışın çıkarına olduğunu belirterek Washington’ı “daha fazla bu işe bulaşmamaya” çağırdı.

Umman ayrıca BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya davet etti.

🇶🇦 Körfez’de Tepki Büyüyor

Katar, İran’ın El Udeid Hava Üssü’nün bulunduğu topraklarına yönelik füze fırlatmasını “ulusal egemenliğe açık ihlal” olarak tanımladı. Bahreyn, İran’ın saldırısında ABD Donanması 5. Filosu karargâhının hedef alındığını doğruladı.

Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt de saldırıları kınayarak uluslararası hukuka atıf yaptı. Suudi Arabistan ise Körfez ülkelerine yönelik saldırıların “vahim sonuçlar” doğurabileceği uyarısında bulundu.

🌏 Küresel Güçlerden Açıklamalar

Çin ve Hindistan askeri eylemlerin durdurulması ve diyalog çağrısında bulundu. Rusya, ABD’yi nükleer görüşmeleri askeri operasyon öncesi “örtü” olarak kullanmakla suçladı. Norveç, İsrail’in ilk saldırısının uluslararası hukuk açısından tartışmalı olduğunu savundu.

Türkiye ise yaptığı açıklamada, saldırılarla başlayan şiddet sarmalının bölgesel ve küresel istikrarı tehdit ettiğini belirterek tüm taraflara itidal çağrısı yaptı.

🔎 Kritik Eşik

Uluslararası Kızılhaç, “tehlikeli bir zincirleme reaksiyon” uyarısında bulunarak daha fazla ölüm ve yıkımın önlenmesi için siyasi irade çağrısı yaptı.

Şu aşamada karşılıklı saldırıların kapsamı ve süresi netleşmiş değil. Diplomatik kanalların yeniden açılıp açılmayacağı ve BM’nin devreye girip girmeyeceği, krizin bölgesel savaşa dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.

Dünya, şimdi şu soruya odaklanmış durumda: Bu tırmanış kontrollü bir güç gösterisi mi, yoksa geniş çaplı bir çatışmanın başlangıcı mı?