DIŞ HABERLER — 1917 Ekim Devrimi sonrasında hayata geçirilen düzenlemeler, çocukların eğitim, çalışma ve toplumsal haklar bağlamındaki konumunu köklü bir biçimde değiştirdi. Çarlık Rusyası döneminde varlıklı ailelerin çocukları eğitim imkânlarına ulaşabilirken işçi ve köylü çocuklarının erken yaşta sanayi ve tarımda ucuz iş gücü olarak çalıştırılmasına son verilmesi hedeflendi.
Sovyet iktidarının çocuk emeğine yönelik ilk somut yasal adımı, 29 Ekim 1917 tarihli çalışma saatleri kararnamesi oldu. Bu yasal düzenleme ile 14 yaşından küçük çocukların ücretli olarak çalıştırılması tamamen yasaklandı. Düzenleme kapsamında 18 yaşından küçüklerin günlük çalışma süresi en fazla 6 saatle sınırlandırılırken, 16 yaş altındakilerin gece vardiyalarında çalıştırılmasına da yasal engel getirildi.
Eğitimde Sınıfsal Ayrıcalıkların Kaldırılması
Eğitim alanındaki en kapsamlı dönüşüm, 16 Ekim 1918 tarihinde yayımlanan Birleşik Emek Okulu'nun Temel İlkeleri ve Yönetmeliği ile başlatıldı. Yeni modelle birlikte eğitim; parasız, laik, zorunlu ve karma hâle getirildi. Anatoliy Lunaçarski ve Nadejda Krupskaya öncülüğünde yürütülen çalışmalarda okul, yalnızca bilgi aktaran bir mekanizma değil; eğitimin ailenin ekonomik gücüne bağlı olmaksızın kamusal güvenceye kavuşturulduğu bir kurum olarak yapılandırıldı.
Ceza Yerine Toplumsal Koruma Mekanizmaları
14 Ocak 1918 tarihli Çocuklar ve Ergenler İçin Komisyonlar Kararnamesi ile küçükler için mahkeme ve hapis cezası uygulamaları yürürlükten kaldırıldı. 17 yaşına kadar olan çocukların dosyaları; bünyesinde eğitimci, hekim ve sosyal yardım uzmanlarının yer aldığı özel komisyonlara devredildi. Çocukların suçtan korunması ve topluma kazandırılması süreçlerinde cezalandırma yerine rehabilitasyon, koruma ve eğitim esas alındı.
31 Aralık 1917'de kurulan kurul ve Alexandra Kollontay'ın çalışmalarıyla kreşler, bakım evleri ve anne-bebek sağlığı hizmetleri doğrudan devlet sorumluluğuna alındı. İç savaş ve kıtlık koşullarına rağmen atılan bu hukuki adımlar, 1924 Cenevre Çocuk Hakları Bildirgesi gibi uluslararası sözleşmelerin zeminine de katkı sağladı.