Emeklide derin makas: En düşük maaş alanlar ikiye katlandı

Türkiye’de makroekonomik göstergeler ile emeklilerin gelir düzeyi arasındaki fark büyüyor. 📉 Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın kişi başına milli gelirin 18 bin dolara yaklaştığı yönündeki açıklamalarına karşın, güncel sosyal güvenlik verileri en düşük emekli aylığı alanların oranının 2021’de %16’dan 2026’da %30’a çıktığını ortaya koyuyor. Bu tablo, nominal büyüme ile hanehalkı refahı arasındaki makasın açıldığı yorumlarına yol açıyor.

Ekonomist Prof. Dr. Aziz Çelik tarafından sosyal güvenlik verileri temel alınarak hazırlanan çalışmaya göre, 2021’de kişi başına gelir 9.600 dolar seviyesindeyken en düşük aylık alanların oranı %16 idi. 2026 yılına gelindiğinde ise milli gelirdeki artışa rağmen bu oran %30’a yükselerek dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. Uzmanlar, dolar bazlı büyümenin yüksek enflasyon ve kur dinamikleri nedeniyle kağıt üzerindeki artışı yansıtabileceğini belirtiyor.

En düşük maaş alanların sayısı 5 milyona yaklaştı 📊

Verilere göre en düşük emekli aylığı kapsamındaki kişi sayısı son yıllarda hızlı biçimde arttı. 2019’da en düşük aylık 1.000 TL iken bu gruptaki emekli sayısı 800 bin ve oran %7 düzeyindeydi. 2023 Nisan ayında aylığın 7.500 TL’ye çıkarılmasıyla sayı 4,5 milyona, oran ise %30a yükseldi. 2026 Ocak itibarıyla 20.000 TL olarak belirlenen en düşük aylık yaklaşık 4,9 milyon emekliyi kapsıyor.

Toplam emekli sayısının 16 milyon 250 bin civarında olduğu tahmin edilen 2026 yılında, her 10 emekliden 3’ünün en düşük sınırdan maaş aldığı hesaplanıyor. Bu durum, emekli gelir dağılımında tabana doğru bir yoğunlaşma yaşandığını gösteriyor.

Sosyal güvenlik verilerine erişim tartışması ⚖️

Çalışmada, SGK’nın en düşük aylık alanların sayısı ve maaş dağılımına ilişkin ayrıntılı verileri kamuoyuyla paylaşmadığı; bilgi edinme başvurularının ise reddedildiği belirtiliyor. Kullanılan verilerin, sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın 9 Şubat 2026 tarihli analizleri ve yıl ortalamalarından derlendiği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre ortaya çıkan tablo, emeklilerin önemli bölümünün ortalama bir gelir seviyesinde değil, sistemin belirlediği en alt sınırda toplandığını gösteriyor. Bu gelişme, büyüme verilerinin toplumun geniş kesimlerine ne ölçüde yansıdığı sorusunu yeniden gündeme taşıyor.

Ekonomideki genel görünüm ile emekli refahı arasındaki farkın önümüzdeki dönemde sosyal politika ve gelir dağılımı tartışmalarının merkezinde yer alması bekleniyor.