İSTANBUL — Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz, son dönemde gündeme gelen "öne alınmış seçim" söylemleri ve yeni anayasa tartışmalarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. İktidar kanadından gelen takvim açıklamalarını hukuki açıdan mercek altına alan Boyunsuz, mevzuatta "öne alınmış seçim" adıyla bir kavram bulunmadığını, seçim takviminin yasal sınırlarının net olduğunu vurguladı.
Hukukta öne alınmış seçim tanımı var mı?
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un seçimin 2028 yılının mart veya nisan ayında yapılabileceği yönündeki ifadelerini değerlendiren Prof. Dr. Boyunsuz, 2839 sayılı kanuna göre seçim sürecinin 60 günlük bir takvimi kapsadığını hatırlattı. Erken seçimin hukuk tekniğinde "seçimlerin yenilenmesi" olarak tanımlandığını belirten Boyunsuz, TBMM'nin erken seçim kararını olağan seçim takvimi başlamadan önce ve beşte üç çoğunlukla alması gerektiğini kaydetti.
Takvim işlemeye başladıktan sonra yetkinin Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) devrolduğuna dikkat çeken Boyunsuz, normal takvim içerisindeki kısaltmaların erken seçim niteliği taşımayacağını ifade etti. Olağan seçim tarihinin 7 Mayıs 2028 olduğunu anımsatan hukukçu, takvimin geriye doğru 60 gün sayıldığında 8 Mart 2028'de başlayacağını, TBMM kararının da bu tarihten önce alınarak oy verme gününün takvim başlangıcından önceye çekilmesi gerektiğini dile getirdi. Aksi halde yapılan düzenlemelerin olağan takvimle çakışacağını ve anayasal kuralların amacının dışına taşacağını belirtti.
Yeni anayasa hazırlıkları ve geçiş dönemi planı
Yeni anayasa tartışmalarının perde arkasına da değinen Boyunsuz, sekiz yıl önce kapsamlı değişiklikler yapılan mevcut anayasanın yeniden gündeme taşınmasının ardındaki siyasi dinamikleri eleştirdi. Süreç içinde vatandaşlık tanımı ve resmi dil gibi temel ilkelerin tartışmaya açılabileceğine dair kaygılarını aktaran Boyunsuz, devletin kurucu değerlerinin dar siyasi hesaplarla değiştirilemeyeceğini savundu.
Söz konusu arayışların Cumhurbaşkanı Erdoğan sonrası döneme yönelik bir garanti mekanizması oluşturma çabasıyla bağlantılı olduğunu ileri süren Boyunsuz, cumhurbaşkanı ile birlikte seçilecek tek bir yardımcı formülünün tartışılabileceğini ifade etti. Mevcut şartlarda geniş toplumsal mutabakata dayanmayan ve hukukun etrafından dolaşan süreçlerin iç barışa zarar verebileceği uyarısında bulundu.