Evim sisteminde 1 Ekim depremi: Kurallar sil baştan

🏠 ANKARA, 30 Eylül 2026 — Kamuoyunda “evim sistemi” olarak bilinen tasarruf finansman sektöründe yeni dönem 1 Ekim 2026 itibarıyla başlıyor. BDDK’nın düzenlemesiyle bir kişinin yapabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılırken, şirketlerin topladığı paraları değerlendirebileceği yatırım araçları da daraltılıyor. Düzenleme, sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmelerin ardından Katılımevim ve Birevim gibi şirketlerin de gündeme geldiği bir dönemde yürürlüğe giriyor.

Sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmeler tasarruf finansman şirketlerini de yeniden tartışmaya açtı. Cumhurbaşkanlığı tarafından 29 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamada, Katılımevim ve Birevim Tasarruf Finansman şirketleriyle ilgili yürütülen devir sürecinin de ekonomi eşgüdüm toplantısında değerlendirildiği bildirildi. Açıklamada ayrıca benzer sorunların tekrarlanmaması amacıyla denetim mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik ilave düzenlemelerin gündemde olduğu belirtildi.

📌 Bir kişiye en fazla iki sözleşme

Yeni sistemde en dikkat çekici değişikliklerden biri aktif sözleşme sayısında olacak. 1 Ekim'den itibaren aynı kişinin en fazla bir taşıt ve bir konut veya iş yeri olmak üzere toplam iki aktif sözleşmesi bulunabilecek. Böylece aynı kişi adına çok sayıda finansman sözleşmesi oluşturulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Finansman üst sınırları da piyasa koşullarına göre yeniden belirlendi. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL, konut ve iş yerinde ise 62 milyon 500 bin TL olacak. Bir kişi veya aynı risk grubundaki kişilerin sözleşmelerinin toplamı da 62,5 milyon TL'yi aşamayacak.

“Yüksek tutarlı sözleşme” sınırları da değişiyor. Taşıtlarda 5 milyon TL, konutlarda ise 12,5 milyon TL üzerindeki sözleşmeler yüksek tutarlı kabul edilecek. Bu kategorideki sözleşmelerin şirketlerin toplam portföyü içindeki payı ise yüzde 5 ile sınırlandırılacak.

💰 Toplanan paraya yeni güvenlik duvarı

Yeni dönemin asıl kritik başlıklarından biri tasarruf sahiplerinden toplanan fonların nerede değerlendirilebileceği. BDDK talimatına göre şirketler bu kaynakları artık yalnızca belirlenen düşük riskli ve likit finansal araçlarda değerlendirebilecek. Amaç, müşterilerin birikimlerinin yüksek riskli yatırımlara yönlendirilmesinin önüne geçmek.

Şirketlerin tasarruf fon havuzları ve kendi hesaplarında bulunan kaynaklar; katılım bankalarındaki TL cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine tarafından ihraç edilen belirli TL cinsi kira sertifikalarında veya risk değeri 1 ya da 2 olan katılım esaslı yatırım fonlarında tutulabilecek. Böylece şirketlerin topladığı paraların yatırım alanı önemli ölçüde sınırlandırılmış olacak.

Ayrıca şirket havuzlarında getiriden yararlanmadan bekletilen günlük nakit miktarına da sınır geliyor. Getirisiz bakiyenin toplam havuzun binde 2'sini aşmasına izin verilmeyecek. Düzenleme hem fonların atıl kalmasını önlemeyi hem de tasarruf sahiplerinin parasının kullanımında daha kontrollü bir yapı oluşturmayı amaçlıyor.

⚠️ Fon krizinden sonra denetim mesajı

Yeni kuralların yürürlüğe girmesi, sermaye piyasalarında fonlara ilişkin soruşturmaların ve tasfiye kararlarının gündemin üst sıralarında bulunduğu döneme denk geldi. SPK, tasfiye kapsamındaki fonlara ilişkin sürede daha sonra değişiklik yaparak ilgili 3 aylık süreyi 6 aya çıkardı. Kurum, bu değişikliğin fon varlıklarının piyasa koşulları dikkate alınarak uygun şartlarda satılmasına imkân sağlamayı amaçladığını açıkladı.

Cumhurbaşkanlığı açıklamasına göre son gelişmeler üzerine ayrıca Fon Koordinasyon Kurulu oluşturuldu ve Devlet Denetleme Kurulu sermaye piyasalarındaki yatırım fonu işlemlerine yönelik inceleme süreci başlattı. Hükümet, yatırımcı haklarının korunması ve benzer sorunların tekrarının engellenmesi amacıyla ilave idari ve hukuki düzenlemelerin hayata geçirilmesini hedeflediğini açıkladı.

🔎 Tasarruf finansman sisteminde 1 Ekim 2026, bu nedenle yalnızca yeni limitlerin başladığı tarih olmayacak. Sözleşme sayısı, yüksek tutarlı finansmanların portföy içindeki ağırlığı ve müşteri fonlarının değerlendirildiği alanlar aynı anda daha sıkı kurallara bağlanacak. Bundan sonraki süreçte BDDK'nın yeni sınırların uygulanmasını nasıl denetleyeceği ve sektörün düzenlemelere nasıl uyum sağlayacağı yakından izlenecek.