İSTANBUL — Türkiye gündemindeki fon soruşturmasının ekonomik ve siyasi etkileri tartışılırken, finansal varlıklardaki değer kayıplarına ilişkin dikkat çeken bir hesaplama paylaşıldı. Prof. Dr. Evren Bolgün, Sözcü TV yayınında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine dayandırdığı değerlendirmesinde, yaklaşık iki aylık süreçte hisse senedi, yatırım fonları ve diğer finansal araçlarda toplam 110 milyar dolara ulaşan bir değer kaybı yaşandığını ileri sürdü.
Borsa İstanbulda 60 milyar dolarlık düşüş
Programda paylaşılan hesaplamaya göre, ağustos ayı sonunda Borsa İstanbul'daki halka açık hisselerin toplam değeri yaklaşık 198 milyar dolar seviyesindeyken, kasım ayındaki son kapanış itibarıyla 138 milyar dolara geriledi. İki aylık dönemde borsada 60 milyar dolarlık düşüş yaşandığını belirten Bolgün, hisse senedi yatırımcısı sayısının da ağustos ayındaki yaklaşık 6,8 milyondan 6,6 milyona indiğini ve yaklaşık 280 bin kişinin piyasadan çıktığını öne sürdü.
Tasfiye edilen fonlar ve ödeme tartışması
Yatırım fonlarında ağustos sonundan 13 Kasım'a kadar yaklaşık 35 milyar dolarlık değer kaybı hesaplandığını ifade eden Bolgün, tasfiye sürecine alınan fonların başlangıçtaki toplam büyüklüğünün 827 milyar lira (o dönem yaklaşık 17 milyar dolar) olduğunu hatırlattı. Güncel hesaplamada tasfiye kapsamındaki tutarın dolar karşılığının 13 milyar dolara gerilediğini söyleyen Bolgün, şimdiye kadar 161 milyar liralık ödeme yapıldığının açıklanmasına karşın kalan tutara ilişkin şeffaflık çağrısında bulundu.
Yatırımcıların yüzde 75'ine (330 bini aşkın kişi) ödeme yapıldığı yönündeki açıklamaların tüm alacakların karşılandığı anlamına gelmeyebileceğini savunan Bolgün, birden fazla fonda yatırımı bulunan kişilerin tek bir fondan ödeme alması halinde tamamı ödenmiş gibi istatistiklere yansımış olabileceğini dile getirdi.
Tahvil para piyasası ve BES verileri
Hesaplamada özel sektör tahvilleri, para piyasası fonları ve bireysel emeklilik sistemi (BES) verilerine de yer verildi:
| Piyasa / Araç | Öne Sürülen Kayıp veya Çıkış | |:--- |:--- | | Borsa İstanbul (Halka açık hisseler) | 60 milyar dolar değer kaybı | | Yatırım fonları (Ağustos sonu - 13 Kasım) | 35 milyar dolar değer kaybı | | Özel sektör tahvil piyasası | 3,5 milyar dolar kayıp | | BES hisse ve değişken fonlar | 30 milyar lira kayıp | | Şirket para piyasası fonları | 1,1 trilyon lira çıkış |
Yaklaşık 10,6 milyon yatırımcının piyasalardaki bu gelişmelerden etkilendiğini savunan Bolgün, Türkiye'deki 64 milyon seçmen sayısı dikkate alındığında ekonomik tablonun siyasi sonuçlar da doğurabileceğini ileri sürdü.