DIŞ HABERLER — Akşam yemeğinden sonra aniden beliren atıştırma isteği toplum genelinde yaygın bir sorun oluştururken, uluslararası araştırmalar bu eğilimin ardındaki biyolojik ve çevresel faktörleri gün yüzüne çıkardı. Yapılan son çalışmalar, yetişkin nüfusun yaklaşık üçte birinin akşam yemeği sonrasında gece atıştırmalıklarına yöneldiğini, 18-24 yaş grubundaki genç bireylerde ise bu oranın yüzde 80 seviyesine kadar ulaştığını ortaya koydu.
Leeds Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren beslenme uzmanı Dr. Kristine Beaulieu, uyku vaktine iki saat kala tüketilen yüksek kalorili yiyeceklerin vücut kitle indeksini doğrudan artırdığını ve obezite riskini ciddi oranda tetiklediğini vurguluyor. Uzmanlara göre bireyler gün içinde ne kadar kalori alırsa alsın, insan iştahı biyolojik ritim gereği akşam saatlerinde doğal bir zirveye ulaşıyor.
Ghrelin hormonu ve ödül mekanizması iştahı tetikliyor
Bath Üniversitesi'nden Prof. James Betts, açlık sinyallerini yöneten ghrelin hormonunun günün ilerleyen saatlerinde çok daha yüksek seviyelerde seyrettiğini belirtiyor. Ghrelin seviyesinin kahvaltının ardından kolayca baskılandığını aktaran Betts, öğle ve akşam yemeklerinden sonra bu hormonun benzer şekilde kontrol altına alınamadığını ve vücudun gece saatlerinde yalancı bir açlık hissi ürettiğini kaydediyor.
Fizyolojik sürecin yanı sıra beyindeki ödül mekanizmasının da devreye girmesi, yüksek yağlı, tuzlu ve şekerli gıdalara olan yönelimi katlıyor. Akşam saatlerinde tüketilen işlenmiş karbonhidratlar kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açarak gece uykusunun yapısını bozuyor. Surrey Üniversitesi'nden Prof. Jonathan Johnston ise uykusuzluğun ertesi gün yüksek kalorili gıda arayışını tetiklediğini, bunun da kısır bir döngüye dönüştüğünü ifade ediyor.
Gece atıştırmalarını önlemek için ne yapılmalı?
Uzmanlar, kontrolsüz gece atıştırmalarının önüne geçebilmek için öncelikle açlığın fizyolojik mi yoksa alışkanlığa bağlı duygusal bir tetiklenme mi olduğunun saptanmasını öneriyor. Televizyon karşısında atıştırma gibi çevresel rutinlerin kırılması ve akşam öğünlerinin protein ile lif bakımından zenginleştirilmesi tokluk süresini uzatıyor.
Alışkanlığın hemen kırılamadığı durumlarda ise ev ortamında cips, bisküvi veya çikolata gibi işlenmiş ürünler yerine yoğurt, taze meyve ve çiğ kuruyemiş gibi sağlıklı alternatiflerin hazır bulundurulması tavsiye ediliyor.