PARİS — Fransa'nın en saygın edebiyat ödülü Goncourt'un bu yılki sahibi Philippe Jaenada, ödüllü romanını kaleme alırken yapay zekadan yararlandığını duyurdu. Açıklama, edebiyat dünyasında teknoloji ve yaratıcılık eksenli tartışmaları yeniden alevlendirdi.
"L’Inconnue du quai de Javel" adlı eseriyle ödüle layık görülen 62 yaşındaki yazar, France Inter radyosuna verdiği demeçte sürece dair ayrıntıları paylaştı. Jaenada, kitabı hazırlarken ChatGPT'ye toplam üç kez başvurduğunu belirtti.
Yapay zekayı romana nasıl dahil etti?
Jaenada, yapay zekayı ilk olarak okurla "oynamak" amacıyla kullandığını ve ChatGPT tarafından üretilen bir cümleyi metne yerleştirdiğini ifade etti. Bu cümlenin hangisi olduğunu ödülün açıklandığı gün yalnızca Goncourt jüri üyeleriyle paylaştığını belirten yazar, ikinci kullanımın ise yapay zekanın teknik bir konudaki mantıksız yanıtlarını tiye almak amacıyla yapıldığını söyledi. Jaenada, üçüncü başvurunun ise genel araştırma amaçlı olduğunu aktardı.
Yapay zekanın varlığının göz ardı edilemeyeceğini vurgulayan Fransız yazar, "Yapay zekanın önüne geçilebileceğini düşünmüyorum, yokmuş gibi davranamayız. Onu kullanmak gerekiyor fakat her şeyden önce onu dizginlemeyi öğrenmeliyiz. Yapay zeka kalbiyle, ruhuyla ve anılarıyla bir kitap yazamaz" değerlendirmesinde bulundu.
Edebiyat dünyasındaki çifte standart tartışması
Jaenada’nın itirafı, Goncourt Akademisi'nin geçtiğimiz eylül ayında aldığı ihraç kararını yeniden gündeme taşıdı. Akademi, Kanada-Haiti kökenli yazar Thélyson Orélien’in büyük ilgi gören "C’était ça ou Mourir" adlı romanını, tespit yazılımlarının metnin büyük bölümünün yapay zeka tarafından yazıldığını öne sürmesi üzerine uzun listeden çıkarmıştı.
Orélien iddiaları reddederek tek bir cümlenin bile yapay zekaya ait olmadığını savunsa da yayınevi yazarla sözleşmesini feshetmişti. Jaenada'nın yapay zeka kullanımını kabul etmesine rağmen ödülü alması ile Orélien'in elenmesi arasındaki fark, edebiyat çevrelerinde ve sosyal medyada çifte standart tartışmalarına yol açtı.