DIŞ HABERLER — Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı (COP), 31 yıllık diplomasi tarihinde kritik dönüm noktalarına, sert müzakerelere ve henüz çözülemeyen küresel uyuşmazlıklara sahne oldu. İklim krizine karşı her yıl farklı bir ülkede toplanan zirvenin 31'incisi, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek.
İlk COP toplantısı, 1995 yılında Almanya'nın başkenti Berlin'de, dönemin Çevre Bakanı Angela Merkel'in başkanlığında 117 taraf ve 53 gözlemci ülkenin katılımıyla gerçekleştirildi. Zirvede, iklim kriziyle mücadelede gelişmiş ile gelişmekte olan ülkelerin farklı sorumluluklar üstlenmesi gerektiği yönündeki yaklaşım, ilerleyen yıllardaki temel ayrışmanın başlangıç noktası oldu.
Berlinden Kyotoya Bağlayıcılık Tartışmaları
Sanayi faaliyetleri yoğun olan gelişmiş ülkeler emisyon azaltımı konusunda üzerlerindeki baskıdan yakınırken, gelişmekte olan ülkeler iklim krizinin asıl sorumlusu olarak gelişmiş ekonomileri işaret etti. İsviçre'de düzenlenen ikinci zirvede ABD'nin bağlayıcı emisyon azaltımının gerekliliğini kabul etmesi önemli bir aşama sayılsa da gönüllülük esası somut hedeflere ulaşılmasını zorlaştırdı.
Japonya'da gerçekleştirilen COP3'te kabul edilen Kyoto Protokolü, gönüllülük yaklaşımını yasal zemine taşıdı. Protokol kapsamında gelişmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını 2012 yılına kadar yüzde 5 oranında azaltması öngörüldü. Çin'in de aralarında bulunduğu gelişmekte olan ülkelere ise yalnızca sera gazı envanter raporu sunma zorunluluğu getirildi.
Fosil yakıtlardan çıkış, emisyon azaltım hedefleri ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanı konularındaki tartışmaların gölgesinde ilerleyen süreç, Antalya'daki COP31 ile küresel iklim diplomasisinin geleceğini yeniden masaya yatıracak.