Hürmüz Boğazı gerilimi: Küresel enerji riski büyüyor

ABD’nin Körfez bölgesindeki askeri varlığını artırmasıyla birlikte İran’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. İran Stratejik Dış İlişkiler Konseyi yetkilileri, olası bir savaş durumunda Hürmüz Boğazı’nın kapatılabileceğini belirtti. Dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçerken, gelişme enerji güvenliği ve küresel ekonomi açısından kritik bir risk olarak değerlendiriliyor. 🌍

Küresel petrol akışı tehlikeye girebilir

Veri analizlerine göre Hürmüz Boğazı’ndan günde 20 milyon varilden fazla petrol ve yakıt taşınıyor. Bu miktar, yıllık yaklaşık 600 milyar dolarlık enerji ticaretine karşılık geliyor. Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Irak ve İran gibi üreticilerin ihracatının büyük bölümü bu rota üzerinden gerçekleşiyor. ⛽

Uzmanlara göre boğazda yaşanacak herhangi bir kesinti, petrol fiyatlarında ani yükseliş, teslimat gecikmeleri ve küresel enflasyon baskısı yaratabilir. Daha önceki gerilimlerde fiyatların kısa sürede yükselmesi bu riskin somut göstergesi olarak görülüyor.

Askeri ve stratejik senaryolar tartışılıyor

Analistler, İran’ın boğazı tamamen kapatmasının zor olduğunu; ancak deniz mayınları, hızlı saldırı botları, füze sistemleri ve gemi denetimleri gibi yöntemlerle trafiği geçici olarak aksatabileceğini belirtiyor. Buna karşılık ABD ve müttefiklerinin deniz yolunu askeri müdahaleyle yeniden açabileceği değerlendirmesi yapılıyor. ⚖️

Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ihtimali, yalnızca askeri değil aynı zamanda caydırıcılık stratejisi olarak da yorumlanıyor. Uzmanlar, böyle bir adımın İran’ın rakiplerinden çok ticari ortaklarına zarar verebileceğine dikkat çekiyor.

En büyük etki Asya ekonomilerinde görülebilir

Enerji akışının büyük kısmı Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor. Bu nedenle olası bir kapanmanın en güçlü ekonomik etkisinin bu bölgelerde hissedileceği öngörülüyor. ABD’nin Körfez petrolüne bağımlılığının ise son yıllarda %2 tüketim düzeyine kadar gerilediği belirtiliyor. 📊

Alternatif boru hatları ve ihracat güzergâhları bulunsa da mevcut kapasitenin, boğazın tamamen kapanması durumunda küresel arz açığını telafi etmeye yetmeyebileceği ifade ediliyor. Bu da enerji piyasalarında uzun süreli dalgalanma riskini artırıyor.

Küresel dengeler açısından kritik eşik

Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi değil; aynı zamanda dünya ekonomisinin kırılgan noktalarından biri olarak görülüyor. Uzmanlar, diplomatik çözüm yollarının önemine vurgu yaparken, olası bir askeri tırmanışın küresel büyüme ve enerji fiyatları üzerinde belirleyici olabileceğini belirtiyor. 🌐