Çin’in İran Savaşı Endişesi: Enerji ve Hukuk Alarmı

Pekin, Hürmüz Boğazı riskine dikkat çekiyor.

📍 Pekin – 3 Mart 2026 ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarına en sert tepki gösteren ülkelerden biri Çin oldu. Pekin yönetimi saldırıları “İran’ın egemenliğinin ağır ihlali” olarak nitelendirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı, askeri operasyonların derhal durdurulması çağrısında bulundu.

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi onayı olmadan yapılan müdahalelerin uluslararası hukukun temelini zedelediğini söyledi. Pekin, yaşananları “orman kanunlarının dayatılması” olarak tanımladı. ⚖️

Enerji Güvenliği En Büyük Risk ⛽

Çin’in İran savaşı konusundaki en büyük endişesi enerji arz güvenliği. İran, petrol üretiminin yaklaşık %90’ını Çin’e ihraç ediyor. Bu ticaret büyük ölçüde üçüncü ülkeler ve gölge tanker filoları üzerinden yürütülüyor.

Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol geçiyor. Bunun önemli bir bölümü Çin’e ulaşıyor. İran’ın boğazı geçici olarak gemi trafiğine kapatması, Pekin açısından kritik bir risk oluşturuyor.

Enerji arzında yaşanabilecek uzun süreli kesinti, Çin’in büyüme hedeflerini ve sanayi üretimini doğrudan etkileyebilir.

ŞİÖ ve BRICS Boyutu 🌍

İran, 2023’ten bu yana Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve 2024’ten itibaren BRICS+ üyesi. Her iki yapı da Batı merkezli küresel düzene alternatif arayışının sembolü olarak görülüyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Pekin’de yalnızca bölgesel değil jeopolitik bir mesaj olarak da değerlendiriliyor. Çin ile Rusya arasında yapılan telefon görüşmesinde, İran liderliğine yönelik saldırılar “kabul edilemez” olarak nitelendirildi.

“Orman Kanunları” Uyarısı ⚠️

Pekin yönetimi, ABD’yi uluslararası hukuku ihlal etmekle suçluyor. Çin’e göre BM Güvenlik Konseyi kararı olmadan yapılan askeri müdahaleler, II. Dünya Savaşı sonrası kurulan düzeni zayıflatıyor.

Ancak Batılı ülkeler, saldırıları açıkça kınamaktan kaçınıyor. Bu durum, küresel sistemde yeni bir bloklaşma tartışmasını gündeme taşıyor.

Çin açısından İran savaşı yalnızca bir bölgesel kriz değil; enerji güvenliği, ticaret rotaları ve küresel güç dengesi açısından stratejik bir kırılma noktası. Önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’nın durumu ve petrol fiyatlarının seyri, Pekin’in tutumunu daha da belirginleştirecek.