İstiklal Marşı 105 Yaşında

📍 Ankara – 12 Mart 2026. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 12 Mart 1921 tarihinde kabul edilen İstiklal Marşı, bugün 105. yılını kutluyor. Şair Mehmet Akif Ersoy tarafından kaleme alınan eser, Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu ve Türk milletinin bağımsızlık iradesini simgeleyen en önemli milli değerlerden biri olarak kabul ediliyor.

🇹🇷 724 şiir arasından seçildi

TBMM’nin kuruluşundan kısa süre sonra milli bir marşa duyulan ihtiyaç üzerine Maarif Vekaleti tarafından bir yarışma düzenlendi. Yarışmaya katılımı artırmak amacıyla 500 lira ödül konuldu ve ülke genelinde çağrı yapıldı. Yaklaşık 6 ay içinde 724 şiir başvurusu toplandı.

Ancak Mehmet Akif Ersoy, para ödülü bulunduğu gerekçesiyle yarışmaya başlangıçta katılmadı. Dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver’in ısrarı üzerine Taceddin Dergâhı’nda kaleme aldığı şiirle sürece dahil oldu.

Yapılan değerlendirmelerin ardından 12 Mart 1921’de TBMM’de yapılan oylamada Mehmet Akif’in şiiri büyük alkışlarla kabul edildi. Marşı Meclis kürsüsünden ilk okuyan isim de Hamdullah Suphi Tanrıöver oldu.

💰 Ödülü bağışladı

İstiklal Marşı kabul edildikten sonra Mehmet Akif Ersoy, kendisine verilen 500 lira ödülü kabul etmedi. Bu parayı, kadın ve çocuklara meslek eğitimi veren Darül Mesai Vakfı’na bağışladı.

Ersoy ayrıca marşın Türk milletine ait olduğunu belirterek eseri kendi şiir kitabı Safahat’a dahil etmedi. “Allah bir daha bu millete İstiklal Marşı yazdırmasın” sözü ise marşın yazıldığı dönemin zorlu şartlarını simgeleyen en güçlü ifadelerden biri olarak hafızalarda yer aldı.

🎼 Bugünkü beste sonradan kabul edildi

İstiklal Marşı’nın bestesi de zaman içinde değişti. İlk olarak 1924 yılında Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi kullanılmaya başlandı. Ancak 1930 yılında bu beste kaldırılarak bugün kullanılan Osman Zeki Üngör bestesi yürürlüğe konuldu.

Müzik tarihçilerine göre mevcut beste aslında başka bir güfte için hazırlanmıştı. Bu nedenle marşın bazı dizelerinde söz ve melodi arasında ritim uyumsuzlukları bulunduğu ifade ediliyor. Günümüzde protokol gereği marşın yalnızca ilk iki kıtası resmi törenlerde okunuyor.

📜 Gurbet, zorluklar ve sade bir veda

İstiklal Marşı’nı 48 yaşında yazan Mehmet Akif Ersoy, ilerleyen yıllarda çeşitli maddi sıkıntılar yaşadı. 1926 yılında Mısır’a giden Ersoy, burada üniversitede Türk dili dersleri verdi.

Hastalığı ağırlaşınca 1936 yılında İstanbul’a döndü ve 27 Aralık 1936’da Beyoğlu’ndaki Mısır Apartmanı’nda hayatını kaybetti. Türk bayrağına sarılan cenazesi, öğrencilerin ve sevenlerinin katıldığı mütevazı bir törenle Edirnekapı Şehitliği’ne defnedildi.

Bugün İstiklal Marşı, Türkiye’de okullardan devlet törenlerine kadar her alanda okunmaya devam ediyor. Uzmanlara göre marş, yalnızca bir milli sembol değil; aynı zamanda Kurtuluş Savaşı’nın ruhunu ve bağımsızlık iradesini yansıtan tarihsel bir belge niteliği taşıyor.