İSTANBUL — Türkiye ‘de tüketiciler Kasım ayındaki indirimleri planlamakta ve kararlarını kampanya gününden çok önce vermektedir. RTB House Türkiye Ülke Müdürü Can Tunçer, Webrazzi’de yayımlanan konuk yazısında bu eğilimin sektörel etkilerine dikkat çekti.
Tüketicilerin erken planlama eğilimi
PwC Türkiye’nin “Efsane Cuma” araştırmasına göre, Kasım indirimlerinde alışveriş yapmayı planlayan tüketicilerin oranı %94’e yükselmiş, bir önceki yıl %87 idi. Katılanların %61’i indirim haftasının başlamasından önce, %54’ü ise ürün fiyat geçmişini kontrol ediyor; %50’si fiyat karşılaştırma siteleri veya uygulamalarını, %46’sı farklı perakendecilerin fiyatlarını inceliyor. Sadece %3’ü fiyat doğruluğunu hiç denetlemiyor.
İşlem hacmindeki tarihsel değişimler
Ticaret Bakanlığı’nın ETBİS raporları, 2024 ve 2025 yıllarında en yüksek işlem sayısının 11 Kasım’da (Black Friday öncesi) gerçekleştiğini gösteriyor. 2025 yılında bu tek günlük işlemler, yıllık toplamın %0,79’u olup, ortalama günlük işlemin yaklaşık 2,9 katı seviyesine ulaşmış. Aynı dönemde 28 Kasım Black Friday’in payı %0,53; 11 Kasım ise işlem hacmi bakımından %49 daha fazla bir gün olarak kayda geçmiştir. Ancak bu rakamlar yalnızca işlem adedini yansıtır, ciro veya reklam getirisi gibi finansal boyutları içermez.
Fiyat karşılaştırma ve yapay zekâ etkisi
Avrupa Alışveriş Trendleri Raporu‑nun Türkiye kesiti, e‑ticaret ziyaretçilerinin %44,2’sinin fiyat ve özellik karşılaştırması yaptığını, Birleşik Krallık’ta bu oran %21,2 olduğunu ortaya koydu. Ayrıca Türkiye’de %80,4’ü çevrim içi satın alma sürecini tamamlıyor. Fiyat araştırması için pazaryeri sitelerinin kullanım oranı 2024’te %77, 2025’te %50 iken, bu yıl %28’e gerilemiş; bunun yerine fiyat karşılaştırma ve fırsat sitelerinin kullanımı %32’den %43’e yükselmiş. Yapay zekâ ajanları, tüketicilerin araştırma asistanı olarak görülmekte ve karar sürecinde artan bir rol oynamaktadır.