Kırmızı Et fiyatları 5 yılda 15 kat arttı: Neden yükseliyor?

Türkiye’de kırmızı et fiyatlarındaki hızlı artış, Ramazan öncesi dönemde yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Verilere göre dana karkas kesim fiyatı 2021’de 38,65 TL iken 2026’da yaklaşık 584 TL/kg seviyesine ulaştı. Böylece dana etinde artış yaklaşık 15 kat, kuzu etinde ise 12 kat olarak hesaplandı. 📊

Aynı dönemde alım gücünde belirgin gerileme yaşandı. 2021’de asgari ücretle 73 kilo dana eti alınabilirken, 2026’da bu miktar 48 kiloya düştü. Perakende fiyatların üretici fiyatlarının üzerinde seyrettiği dikkate alındığında, tüketicinin karşılaştığı gerçek maliyetin daha da yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Fiyat artışının temel nedenleri neler?

Uzmanlara göre yükselişin arkasında üç ana başlık öne çıkıyor: yüksek girdi maliyetleri, üretimden çekilen küçük ve orta ölçekli işletmeler ve ithalata rağmen kapanmayan arz açığı. Yem maliyetlerinin toplam üretim giderlerinin %60–70’ini oluşturması, maliyet baskısını belirleyen en kritik unsur olarak gösteriliyor. 🌾

Tarımsal girdi fiyatlarındaki artış da dikkat çekiyor. Resmî verilere göre girdiler 2022’de %103, 2023’te %41, 2024’te %33 yükseldi; Kasım 2025’te yıllık artış %34,24 oldu. Veteriner harcamalarındaki %65’i aşan artış ve yem fiyatlarındaki yükseliş, üretici maliyetlerinin hızla büyümesine yol açtı.

Küresel gelişmeler ve üretimde daralma etkili

Fiyat baskısı yalnızca iç piyasaya özgü değil. Küresel ölçekte sınırlı üretim, hayvan hastalıkları ve jeopolitik belirsizlikler karkas fiyatlarını yükseltirken, Avrupa’da sığır eti fiyatlarının bir yılda %25–30 artması uluslararası baskının boyutunu gösteriyor. 🌍

Türkiye’de ise üretim geriliyor. Toplam kırmızı et üretimi 2024’te %11,7 azalarak 2,1 milyon ton seviyesine düştü. Bu daralma, fiyat artışlarının sadece maliyet değil aynı zamanda arz yönlü nedenlerle de ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.

İthalat çözüm mü, kalıcı politika mı?

Sektör temsilcileri, 2010’dan bu yana süren canlı hayvan ve et ithalatına rağmen fiyatların düşmemesini yapısal sorunun göstergesi olarak değerlendiriyor. Kalıcı çözümün; yerli üretimin artırılması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, mera ve yem politikalarının güçlendirilmesi ve üreticinin sürdürülebilir kârlılığa ulaşması olduğu vurgulanıyor. 🐄

Kişi başına toplam et tüketimi Türkiye’de yaklaşık 16,7 kilogram seviyesinde kalırken, bu miktar OECD ortalamasında 34,8 kilogram. Uzmanlara göre fiyat artışları yalnızca enflasyon değil, aynı zamanda tarım politikası ve gelir dağılımı sorunu olarak öne çıkıyor.
Ramazan öncesi beklenti ise yükseliş eğiliminin sürmesi yönünde. Mevcut göstergeler, kırmızı etin dar gelirli kesimler için giderek daha sınırlı bir tüketim kalemine dönüştüğünü ortaya koyuyor. 📉