Mekke Savunma Anlaşması’nda Mısır krizi: Riyad freni

🌍 MEKKE — 12 Ağustos 2026: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalandığı belirtilen Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ardından Mısır’ın neden masada olmadığı tartışılıyor. Middle East Eye’a konuştuğu belirtilen üç Suudi kaynak, Riyad yönetiminin “en azından şimdilik” Mısır’ın anlaşmaya katılmasını istemediğini öne sürdü. Ankara’nın ise Kahire’nin yeni güvenlik yapılanmasına dahil edilmesinden yana olduğu aktarılıyor.

Anlaşmanın, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış sayılmasını öngördüğü belirtiliyor. Böylece Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Ancak kriz halinde askeri desteğin hangi mekanizmalarla devreye gireceğine ilişkin ayrıntıların henüz netleşmediği ifade ediliyor.

🇸🇦 Riyad neden Mısır’ı istemedi?

Suudi kaynakların iddiasına göre Riyad’ın Mısır’a yaklaşımındaki değişimin arkasında yalnızca siyasi anlaşmazlıklar bulunmuyor. Suudi yönetiminde, Mısır’ın geçmişte sahip olduğu stratejik ve askeri ağırlığı artık aynı ölçüde sağlayamadığı yönünde bir değerlendirme bulunduğu öne sürülüyor.

Kaynaklar, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin 2013’te iktidara gelmesinin ardından Suudi Arabistan’ın Mısır ekonomisine yaklaşık 25 milyar dolarlık destek sağladığını savundu. Buna karşılık Kahire’nin kritik bölgesel güvenlik meselelerinde Riyad’ın beklediği ölçüde destek vermediği iddia edildi.

Özellikle Yemen savaşı bu rahatsızlığın önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Suudi kaynaklardan biri, Mısır’ın Husilere karşı yürütülen mücadeledeki katkısını oldukça sınırlı ve güven vermeyen bir seviyede değerlendirdi.

Bu ifadeler Suudi Arabistan yönetiminin resmi açıklaması değil. Dolayısıyla Riyad’ın Mısır’ı bilinçli biçimde ittifak dışında bıraktığı yönündeki değerlendirmeler, adı açıklanmayan kaynaklara dayanan iddialar olarak ele alınmalı.

🇹🇷 Türkiye’den Mısır için farklı mesaj

Ankara’nın yaklaşımının ise Riyad’dan farklı olduğu aktarılıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın 8 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada Mısır’ı Türkiye açısından “doğal bir ortak” olarak nitelendirdiği ve teknik meselelerin çözülmesinden sonra Kahire’nin katılımının önünde engel bulunmadığını söylediği belirtiliyor.

Middle East Eye’a dayandırılan bilgilere göre Türkiye, Mısır’ın savunma yapılanmasına katılması için diplomatik girişimde bulundu. Ancak Kahire’nin anlaşmaya hazır olmadığını bildirmesinin ardından Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın üçlü yapıyla devam ettiği aktarılıyor.

Suudi kaynaklar ise bu anlatıma itiraz ediyor. Kaynaklardan biri, Mısır’ın kendi tercihiyle masadan kalkmadığını, asıl belirleyici faktörün Riyad’ın Kahire’ye yönelik tutumu olduğunu iddia etti.

Dolayısıyla Mısır’ın anlaşma dışında kalmasının nedeni konusunda iki farklı anlatı ortaya çıkıyor. Resmi ve bütün taraflarca doğrulanmış ayrıntılar açıklanmadıkça, Mısır’ın neden dışarıda kaldığı konusunda kesin hüküm vermek mümkün görünmüyor.

⚠️ Suudi Arabistan-BAE rekabeti Mısır’a mı yansıdı?

Krizde öne çıkan bir başka başlık, Mısır’ın Birleşik Arap Emirlikleri ile geliştirdiği yakın ilişkiler. Suudi kaynaklara göre Kahire-Abu Dabi hattındaki yakınlaşma, Riyad’ın Mısır yönetimine duyduğu güveni olumsuz etkileyen faktörlerden biri.

Suudi Arabistan ile BAE arasında özellikle Güney Yemen, Somaliland, Sudan ve bölgesel nüfuz politikaları konusunda görüş ayrılıkları bulunduğu belirtiliyor. Etiyopya’nın Büyük Rönesans Barajı ve BAE’nin İsrail ile ilişkileri de bölgesel dengelerde farklılaşan politikaların başlıkları arasında gösteriliyor.

Mısır’ın Abu Dabi ile güçlü ilişkilerinin Riyad açısından nasıl değerlendirildiğine ilişkin resmi Suudi açıklaması bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu bağlantı da kaynakların siyasi değerlendirmesi niteliğinde.

🛡️ Riyad’ın tercihi Türkiye ve Pakistan mı?

Suudi kaynakların en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri ise yeni güvenlik mimarisinde Türkiye ve Pakistan’ın Mısır’dan daha fazla askeri katkı sağlayabileceği iddiası oldu. Türkiye’nin gelişen savunma sanayisi, Pakistan’ın ise büyük ordusu ve silah üretim altyapısı öne çıkarılıyor.

Türkiye özellikle insansız hava araçları, elektronik harp, füze sistemleri, kara platformları ve askeri teknolojilerde son yıllarda önemli bir üretim kapasitesine ulaştı. Pakistan ise geniş askeri personel kapasitesinin yanı sıra köklü savunma sanayisi ve nükleer caydırıcılığıyla bölgenin kritik askeri güçlerinden biri konumunda.

Suudi kaynaklar, Mısır’ın askeri üretim kapasitesinin aynı ölçekte ileri teknoloji sunmadığını savunuyor. Bu değerlendirmeye göre Riyad açısından mesele yalnızca Sisi yönetimine duyulan siyasi güven değil, yeni savunma yapılanmasına ülkelerin somut olarak ne sağlayabileceği.

🔎 Mısır’ın bölgesel ağırlığı sorgulanıyor

Mısır uzun yıllar Arap dünyasının en önemli siyasi ve askeri aktörlerinden biri olarak kabul edildi. Kahire yönetimi 1991 Körfez Savaşı’nda Irak güçlerinin Kuveyt’ten çıkarılması amacıyla kurulan ABD öncülüğündeki koalisyonda da yer aldı.

Ancak Suudi kaynakların iddiasına göre Sisi döneminde ekonomik olarak Körfez sermayesine bağımlılık artarken, Mısır’ın bölgesel güvenlik alanındaki katkısı aynı ölçüde yükselmedi. Riyad’daki bazı karar alıcıların Sisi yönetiminin uzun vadeli siyasi tercihleri konusunda soru işaretleri taşıdığı ileri sürülüyor.

📌 Buna rağmen Mısır açısından kapının tamamen kapatıldığı söylenemez. Kaynaklar, Kahire’nin ilerleyen dönemde Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na dahil olabileceğini, ancak Riyad’ın mevcut yaklaşımının buna sıcak bakmadığını öne sürüyor. Bundan sonraki süreçte Türkiye’nin Mısır’ın katılımı yönündeki yaklaşımı ile Suudi Arabistan’ın iddia edilen itirazının nasıl uzlaştırılacağı, yeni savunma yapılanmasının geleceğini belirleyecek kritik başlıklardan biri olacak.