İSTANBUL — Televizyon ekranlarının ilgiyle takip edilen bilgi yarışması 'Kim Milyoner Olmak İster'in son bölümünde yöneltilen bir soru, tıp dünyasında sıkça kullanılan "ortopedi" kelimesinin etimolojik kökenini gündeme taşıdı. Yarışmada yarışmacının karşısına çıkan 100 bin lira değerindeki soru, kelimenin anlam derinliğini gözler önüne serdi.
Terimin Etimolojik Kökeni: Orthos ve Paideia
Türkçeye Fransızca "orthopédie" sözcüğünden geçen ortopedi, aslında Antik Yunanca iki sözcüğün birleşimiyle oluştu. Terimin ilk parçasını oluşturan "orthos" sözcüğü "düzgün, doğru veya dik" anlamını taşırken, ikinci parçası olan "paideia" ise "çocuk yetiştirme, çocuk eğitimi" anlamına geliyor. Bu kelime aynı zamanda Yunancada doğrudan çocuk anlamına gelen "pais" köküyle bağlantı kuruyor.
1741 Yılında Nicolas Andry Tarafından Türetildi
Ortopedi kavramı, ilk kez 1741 yılında Fransız hekim Nicolas Andry tarafından tıp literatürüne kazandırıldı. Andry, çocuklarda sık görülen iskelet ve duruş bozukluklarının erken dönemde önlenmesi ile düzeltilmesini konu alan eserinde bu kavrama yer verdi. Andry'nin kaleme aldığı tıp kitabında yer alan ve eğri büyüyen bir fidanın kazığa bağlanarak doğrultulmasını tasvir eden ağaç çizimi, günümüzde dünya genelinde ortopedinin evrensel simgesi olarak kabul ediliyor.
Günümüzde Tüm İskelet Sistemini Kapsıyor
Türk Dil Kurumu tanımlarına göre ortopedi; kemik, eklem, kas ve bağ dokusu hastalıklarını inceleyen ve tedavi eden tıp dalı olarak nitelendiriliyor. Tarihsel gelişiminde başlangıçta yalnızca çocukluk çağı kemik eğriliklerinin düzeltilmesine odaklanan uzmanlık alanı, günümüzde "Ortopedi ve Travmatoloji" başlığı altında her yaştan bireyin kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarının tedavisini üstleniyor.