Trump Erdoğan'a Söz Vermişti Rubio F-35 İçin Kapıyı Kapattı!

ANKARA / WASHINGTON – 8 Ekim 2026. ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarını kaldırma açıklamasının üzerinden üç ay geçti. Ancak Washington yönetiminden beklenen somut adım gelmedi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, S-400 sorunu çözülmeden Türkiye'ye F-35 teslimatının mümkün olmadığını açıkladı. Ankara'da verilen olumlu mesajlarla Washington'daki açıklamalar arasındaki fark, Türk-Amerikan ilişkilerinde yeni bir tartışma başlattı.

Trump, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Zirvesi'nde Türkiye'nin önemli bir müttefik olduğunu vurgulamıştı. Türkiye'ye uygulanan yaptırımların kaldırılması gerektiğini belirten Trump'ın açıklamaları, Ankara'da olumlu karşılanmıştı. Ancak aradan geçen süreye rağmen yaptırımların kaldırılmasına yönelik somut bir karar açıklanmadı. Rubio'nun son sözleri, F-35 meselesindeki hukuki ve siyasi engellerin devam ettiğini ortaya koydu.

🔴 Ankara'da Verilen Söz Washington'da Karşılık Bulmadı

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi sırasında Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik mesajlar vermişti. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gerektiğini söyleyen Trump, iki ülke arasındaki savunma iş birliğine olumlu yaklaştığını belirtmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bu açıklamaları önemli bir siyasi taahhüt olarak değerlendirmişti.

Ancak 8 Ekim 2026 itibarıyla yaptırımların kaldırıldığına ilişkin resmi bir karar bulunmuyor. ABD yönetiminin Türkiye'nin F-35 programına dönüşünü sağlayacak hukuki adımları da henüz tamamlamadığı görülüyor. Bu durum, siyasi açıklamalarla uygulanan Amerikan mevzuatı arasındaki farkı yeniden gündeme taşıdı.

Washington'dan gelen son açıklama ise Ankara'nın beklentileri açısından dikkat çekici oldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, F-35 teslimatının önünde ciddi engeller bulunduğunu belirtti. Rubio'nun değerlendirmesi, Trump'ın olumlu yaklaşımının tek başına teslimat sürecini başlatmaya yetmediğini gösterdi.

✈️ Rubio'dan F-35 Açıklaması: Teslimat İçin Uzun Bekleyiş

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye'nin daha önce ödeme yaptığı F-35 savaş uçaklarının durumuna ilişkin konuştu. Trump'ın uçakların Türkiye'ye verilmesini istediğini belirten Rubio, mevcut koşullarda bunun mümkün olmadığını söyledi. Özellikle Rusya'dan alınan S-400 sistemlerinin çözülmesi gereken temel sorun olduğunu vurguladı.

Rubio, açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:

Rubio ayrıca S-400 meselesinin çözülmesi ve Amerikan yasalarındaki koşulların karşılanması gerektiğini ifade etti. Türkiye'nin bu gerekliliklerin farkında olduğunu ve farklı çözüm seçeneklerini değerlendirdiğini belirtti. ABD'li bakan, mevcut görüşmelere rağmen henüz kesin bir uzlaşmaya varılmadığını açıkladı.

Bu açıklama, Türkiye'nin parasını ödediği F-35 uçaklarının geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı. Rubio'nun verdiği bilgiye göre iki uçağın bedeli ödenmiş durumda bulunuyor. Ancak ödeme yapılmış olması, mevcut Amerikan yaptırımları ve yasal sınırlamalar nedeniyle otomatik teslimat hakkı sağlamıyor.

⚖️ S-400 Krizi Neden Hâlâ Çözülemedi?

Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri satın alması, Washington ile Ankara arasında önemli bir anlaşmazlık oluşturdu. ABD yönetimi, Rus yapımı sistemlerin NATO savunma altyapısıyla uyumluluğu ve F-35 teknolojisinin güvenliği konusunda itirazlarda bulundu. Türkiye ise S-400 alımını ulusal savunma ihtiyaçları kapsamında değerlendirdi.

Bu anlaşmazlığın ardından Türkiye, ortaklarından biri olduğu F-35 programından çıkarıldı. Aralık 2020'de ise CAATSA kapsamında Türkiye'nin savunma sanayisini hedefleyen yaptırımlar uygulamaya konuldu. Böylece iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinde uzun sürecek bir kriz başladı.

CAATSA yaptırımları, Rusya ile belirli savunma işlemleri gerçekleştiren ülke ve kuruluşlara yönelik Amerikan mevzuatına dayanıyor. Yaptırımların kaldırılması ise yalnızca siyasi irade açıklamasıyla tamamlanabilecek bir işlem değil. ABD yönetiminin ilgili yasal koşulları karşılaması ve gerekli resmi süreçleri işletmesi gerekiyor.

🌍 S-400 Sistemleri Üçüncü Bir Ülkeye Mi Gönderilecek?

S-400 anlaşmazlığının çözümü için değerlendirilen seçeneklerden biri, sistemlerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi olarak gündeme geldi. Sözcü'nün aktardığı bilgilere göre Türkiye'nin Rusya ile diplomatik temaslarını sürdürdüğü belirtiliyor. Sistemlerin Moskova ile ilişkileri olumsuz etkilemeyecek bir ülkeye gönderilmesi ihtimali üzerinde durulduğu öne sürülüyor.

Ancak S-400 sistemlerinin devrine ilişkin kesinleşmiş bir anlaşma veya resmi karar açıklanmış değil. Böyle bir seçeneğin uygulanması, Türkiye'nin yanı sıra Rusya ve ABD açısından da diplomatik değerlendirmeler gerektirebilir. Ayrıca sistemlerin devredilmesinin bütün Amerikan yaptırımlarını otomatik olarak kaldıracağına ilişkin bir güvence bulunmuyor.

Türkiye açısından mesele yalnızca F-35 uçaklarının teslim edilmesiyle sınırlı değil. Savunma teknolojilerine erişim, askeri iş birliği ve uluslararası yükümlülükler de sürecin önemli parçalarını oluşturuyor. Bu nedenle olası bir anlaşmanın kapsamı, iki ülkenin gelecekteki savunma ilişkilerini doğrudan etkileyebilir.

❗ Trump'ın Sözü Neden Hayata Geçmedi?

Trump'ın Ankara'daki açıklamalarıyla Rubio'nun Washington'daki değerlendirmeleri, iki farklı düzeydeki Amerikan yaklaşımını ortaya koyuyor. Trump siyasi olarak yaptırımların kaldırılmasını desteklerken, Rubio mevcut hukuki engellerin devam ettiğini belirtiyor. Bu nedenle iki açıklama arasında belirgin bir beklenti ve uygulama farkı bulunuyor.

Ortaya çıkan tablo, Türkiye açısından önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Washington yönetimi siyasi taahhütlerini somut kararlara dönüştürebilecek mi? Yaptırımların devam etmesi, savunma alanındaki normalleşme beklentilerinin henüz karşılanmadığını gösteriyor. Ankara'nın bundan sonraki diplomatik girişimleri, bu belirsizliğin giderilmesinde belirleyici olabilir.

Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda nihai bir takvim açıklanmış değil. Rubio'nun uzun yıllara işaret eden değerlendirmesi, kısa vadede teslimat beklentilerinin sınırlı kalabileceğini gösteriyor. Buna karşılık Trump yönetiminin yeni bir siyasi veya hukuki girişimde bulunma ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil.

Önümüzdeki süreçte CAATSA yaptırımları, S-400 sistemlerinin geleceği ve F-35 teslimatı üç temel müzakere başlığı olmaya devam edecek. Ankara'nın somut bir sonuç elde edip edemeyeceği, Washington'daki resmi kararlarla anlaşılacak. Gözler şimdi Trump yönetiminin NATO Zirvesi'nde verdiği mesajları hangi adımlarla destekleyeceğine çevrildi.

Kaynak: Sözcü, 8 Ekim 2026.