Trump Pekin’de Aradığını Bulamadı
Trump-Şi zirvesi sonrası büyük anlaşmalar çıkmadı. İran konusunda Çin’in mesafeli tavrı dikkat çekti.
📍 Pekin / 17 Mayıs 2026 — ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’in başkenti Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaret, Washington ile Pekin arasında yeni bir dönemin işareti olarak yorumlandı. Ancak görüşmelerden beklendiği ölçüde büyük ekonomik anlaşmalar çıkmadı. Özellikle Çin’in İran konusunda ABD’ye açık destek vermemesi, zirvenin en dikkat çeken detaylarından biri oldu. Uzmanlar, iki ülkenin artık “kontrollü rekabet” modelini benimsediğini değerlendiriyor.
🇨🇳 Zirvede Beklenen Büyük Sonuç Çıkmadı
Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleşen iki günlük görüşmelerde taraflar ticaret, teknoloji ve güvenlik başlıklarını masaya yatırdı. Ancak ABD’nin Çin’in sanayi teşvikleri, ticaret politikaları ve Hint-Pasifik’teki askeri etkisine ilişkin taleplerinde somut ilerleme sağlanamadığı öne sürüldü.
Çin tarafı ise görüşmeleri daha çok “istikrar süreci” olarak değerlendirdi. Çin basınında Şi Cinping’in görüşmeler sırasında kullandığı “yapıcı stratejik istikrar” ifadesi öne çıkarıldı.
Washington merkezli uzmanlar, zirvenin büyük kırılmalar yaratmasa da iki ülkenin sert ekonomik restleşme döneminden kontrollü rekabet aşamasına geçtiğini gösterdiğini belirtiyor.
“Bir yıl önce yüzde 145 gümrük tarifeleri konuşuluyordu. Şimdi taraflar yeniden istikrar arıyor.”
Trump’ın heyetinde Tesla CEO’su Elon Musk ile Nvidia CEO’su Jensen Huang gibi önemli iş insanlarının bulunması dikkat çekti. Buna rağmen Amerikan şirketleri adına dev ölçekli ticari anlaşmalar açıklanmadı.
📉 Boeing Anlaşması Beklentinin Altında Kaldı
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Trump’ın Çin ile Boeing uçak satışı ve tarım ürünleri konusunda anlaşmalar sağladığı savunuldu. Trump, Çin’in Boeing’den 200 uçak satın alacağını açıkladı. Ancak bu rakamın daha önce gündeme gelen 500 uçaklık beklentinin oldukça altında kaldığı ifade edildi.
Uzmanlara göre bu tablo, tarafların ekonomik ilişkileri tamamen koparmadan kontrollü şekilde sürdürmek istediğini gösteriyor. Özellikle yapay zeka ve ileri teknoloji alanındaki kısıtlamalarda önemli bir değişiklik yaşanmaması dikkat çekti.
Nvidia’nın gelişmiş H200 yapay zeka çiplerinin Çin’e satışına ilişkin herhangi bir ilerleme sağlanamadığı aktarıldı. Eski ABD Ticaret Temsilciliği yetkililerinden Wendy Cutler ise zirvenin ekonomik çıktıları için şu değerlendirmeyi yaptı:
“Sonuçlar beklentilerin oldukça altında kaldı.”
🇮🇷 İran Detayı Dikkat Çekti
Zirvenin en kritik başlıklarından biri İran meselesi oldu. ABD yönetiminin, Çin’den İran konusunda daha açık destek beklediği iddia edildi. Ancak Pekin yönetiminin Washington’un beklentilerine doğrudan karşılık vermediği belirtildi.
Demokrasileri Savunma Vakfı’ndan Çin uzmanı Craig Singleton, görüşmelerin tansiyonu düşürdüğünü ancak temel sorunları çözmediğini savundu.
Çin’in İran konusundaki temkinli yaklaşımı, Pekin’in Orta Doğu politikasında denge stratejisini sürdürdüğü şeklinde yorumlandı. Uzmanlar, Çin’in enerji güvenliği ve bölgesel ticaret dengeleri nedeniyle İran konusunda Washington çizgisine yaklaşmak istemediğini değerlendiriyor.
| Başlık | Zirve Sonucu |
|---|---|
| Ticaret savaşları | Kontrollü rekabet süreci |
| Boeing satışı | 200 uçak anlaşması |
| İran politikası | Çin’den açık destek çıkmadı |
| Yapay zeka çipleri | İlerleme sağlanamadı |
| Büyük ekonomik paket | Beklentinin altında kaldı |
🌍 “Uzun Vadeli Rekabet” Dönemi Mesajı
Çinli uzmanlar ise Pekin yönetiminin artık ABD ile eski iş birliği dönemine dönüş beklentisi taşımadığını belirtiyor. Renmin Üniversitesi’nden Prof. Cui Shoujun’a göre taraflar artık rekabetin kalıcı olduğunu kabul etmiş durumda.
Analistler, Trump’ın Pekin ziyaretinin diplomatik tansiyonu düşürmesine rağmen stratejik anlaşmazlıkları sona erdirmediğini ifade ediyor. Önümüzdeki süreçte özellikle teknoloji, ticaret ve Orta Doğu politikalarının iki ülke arasındaki temel gerilim alanları olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
