İSTANBUL — Yazar Ümit Kardaş, 16 Kasım 2026 tarihli değerlendirmesinde Frankfurt Okulu geleneğinin ve Eleştirel Teori'nin çağdaş temsilcilerinden Alman sosyolog ve siyaset bilimci Hartmut Rosa'nın modern dünyadaki hız sorununa ilişkin yaklaşımını ele aldı. Kardaş, Rosa'nın toplumsal hızlanma, yabancılaşma ve rezonans kavramları üzerinden modern bireyin yaşadığı krizi aktardı.
Toplumsal hızlanma bireyi nasıl yabancılaştırıyor?
Modern toplumda teknoloji, iletişim, çalışma hayatı ve toplumsal değişimin giderek hızlandığına işaret eden Kardaş, bu ivmenin insana mutlaka daha fazla zaman kazandırmadığını belirtti. Aksine bireyin kendisini sürekli yetişmek zorunda olduğu bir yarışın içinde bulduğunu vurgulayan Kardaş, modern toplumun temel sorununun teknoloji ve yaşam temposundaki bu kesintisiz artış olduğunu ifade etti.
Yaşam tempolarının ve toplumsal değişimin sürekli yükselmesinin bireyin zamana yetişememesine yol açtığını aktaran Kardaş, bu sürecin insanı dünyayla, doğayla, kendi bedeniyle ve toplumla olan bağını kaybederek yabancılaşmaya sürüklediğini kaydetti.
Yabancılaşmaya karşı rezonans kavramı ne öneriyor?
Rosa'nın temel önerisinin yalnızca yavaşlamak olmadığının altını çizen Kardaş, rezonans kavramının hızlanmaya ve yabancılaşmaya karşı merkezî bir panzehir olarak sunulduğunu belirtti. Kardaş, rezonansın dünyayı sınırsızca denetleyip kontrol etmeye çalışmak yerine, insan ile dünya arasında karşılıklı bir "ses verme ve ses alma" ilişkisi kurmak ile dünyaya açık ve duyarlı olmak anlamına geldiğini aktardı.
Bir müzik eserini dinlerken gerçekten etkilenmenin, kitap okurken düşüncelerin değişmesinin, dostla sohbet ederken zamanın nasıl geçtiğini fark etmemenin, doğada yürürken doğanın bir parçası hissetmenin ve sevilen biriyle sessizce oturabilmenin tüketilen deneyimler değil, insanı dönüştüren yaşantılar olduğunu vurgulayan Kardaş, hayatın yapılacak işler toplamı olarak değil, anlamlı karşılaşmalar bütünü olarak görülmesi gerektiğini kaydetti.

