DIŞ HABERLER — Küresel ölçekte hızla yaygınlaşan yapay zekâ teknolojilerinin enerji tüketimi, uluslararası iklim hedeflerini tehdit eden boyutlara ulaştı. Yapılan son araştırmalar, yapay zekâ altyapısını oluşturan dev veri merkezlerini işleten teknoloji şirketlerinin, ulusal şebekelere bağlanma sürelerinin uzaması sebebiyle tesislerin hemen yanına doğrudan fosil yakıtlı elektrik santralleri kurmayı planladığını ortaya koydu.
BloombergNEF tarafından hazırlanan ve uluslararası basına yansıyan raporda; ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa'da veri merkezi inşa eden şirketlerin tesis içi enerji temini amacıyla toplam 181 gigavat kapasiteli elektrik santrali projelendirdiği belirtildi. Bu kapasite, Türkiye'nin yaklaşık 122 gigavat seviyesindeki toplam elektrik kurulu gücünün bir buçuk katına denk geliyor.
345 Milyon Tonluk İlave Karbon Salımı Riski
Araştırma verilerine göre, planlanan santrallerin yaklaşık yüzde 90'ı Amerika Birleşik Devletleri sınırları içinde yer alıyor. Hızlı devreye alma amacıyla büyük oranda doğal gaz ve kömüre dayalı tasarlanan bu tesislerin, yalnızca ABD'de yılda yaklaşık 345 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açacağı hesaplanıyor. Söz konusu miktar, trafikteki yaklaşık 72,8 milyon benzinli veya dizel aracın yıllık sera gazı salımına karşılık geliyor.
BloombergNEF Veri Merkezleri Başkanı Mark Daly, sektördeki hızlı sermaye akışına dikkat çekerek, şirketlerin önceliğinin temiz enerji tedarikinden ziyade kesintisiz elektriğe en kısa yoldan ulaşmak olduğunu vurguladı. Analistler, yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik talebinin 2035 yılına kadar yaklaşık dört katına çıkarak küresel elektrik tüketiminin yüzde 7'sine ulaşacağını öngörüyor.
Avrupada Çevreci Tepkiler ve Eylemler Yükseliyor
Yapay zekânın artan karbon ayak izi, çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının sert tepkisine yol açtı. İrlanda, Hollanda, Almanya, Fransa ve Danimarka dahil olmak üzere 15 Avrupa ülkesinde eş zamanlı düzenlenen "Kirli Veri Merkezlerini Durdurun" eylemleriyle teknoloji şirketlerinin fosil yakıt yatırımları protesto edildi. Amsterdam ve Berlin'deki veri merkezi inşaat sahalarında toplanan göstericiler, iklim krizine rağmen fosil santrallere yönelen şirketlerin denetlenmesi ve temiz enerji dönüşümüne uyulması çağrısında bulundu.