DIŞ HABERLER — Küresel tarım sektörünün artan jeopolitik riskler, ekonomik belirsizlikler ve hava olaylarının baskısı altında kaldığı dönemde, hükümetlerin sektöre sağladığı toplam destek 2025 yılında 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştı.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) yayımladığı Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi raporunda, Mısır ve Peru'nun ilk kez dahil edilmesiyle 56 ülke incelendi. Raporda, tarım sektörüne yönelik kamu destekleri, politikaların üretici ve tüketiciler üzerindeki etkileri ile sektörün verimlilik ve dayanıklılığı ele alındı.
Desteklerin üretim değerine oranı yükselişe geçti
Rapora göre toplam destek tutarındaki artışla birlikte tarımsal desteklerin üretim değerine oranı 2023 yılındaki yüzde 17,6 seviyesinden 2025'te yüzde 19,1'e çıktı. Böylece desteklerin üretime oranında uzun yıllardır süren düşüş eğilimi tersine döndü.
2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan desteklerin yıllık ortalaması 661 milyar dolar olarak hesaplandı. Ancak tarımsal desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında belirgin farklılıklar olduğu kaydedildi.
Ülke gruplarına göre destek politikaları nasıl şekillendi?
OECD ülkelerinde afetler nedeniyle sağlanan olağanüstü yardımları da kapsayan bütçe ödemeleri öne çıkarken, gelişmekte olan ekonomilerdeki artış temel olarak piyasa fiyatı desteklerinden kaynaklandı. Rapor, desteklerin önemli bir bölümünün piyasa fiyatlarını değiştiren politikalara dayanmaya devam ettiğini ve bu durumun çiftçilerin değişen koşullara uyumunu sınırlandırabildiğini ortaya koydu.
Gelişmekte olan ekonomilerin hem tarımsal üretim hem de destekleme politikalarındaki ağırlığının arttığına dikkat çekilen raporda, dünya fiyatlarına kıyasla yurt içi fiyatları artıran veya azaltan politikaların üretim sistemlerinin esnekliğini azaltarak şoklara uyum kapasitesini zayıflatabildiği vurgulandı. Çalışmada ayrıca tarımsal destekleme politikalarının tüketiciler üzerinde oluşturduğu maliyetlere de yer verildi.