DIŞ HABERLER — Dijital ekranların ve sosyal medya algoritmalarının yaygınlaşması, şehirlerin sokaklarında yürünerek keşfedilme kültürünü geride bırakırken yerel kimliklerin de silikleşmesine neden oluyor. Instagram'da paylaşılan kafeler, TikTok'ta viral olan popüler yiyecekler ve dijital harita puanlamaları, kentlerin yalnızca ziyaret rotalarını değil, hangi mekanların ayakta kalacağını da doğrudan belirliyor.
Kuzey Amerika'daki bağımsız kahve zincirlerini inceleyen güncel araştırmalar, işletmelerin küresel tüketici beğenilerine göre birbirine benzer iç mimari tasarımlara yöneldiğini gösteriyor. Benzer biçimde Hong Kong'un Kennedy Town Mahallesi üzerinde yapılan saha çalışmaları da sosyal medyada öne çıkan estetik kalıpların, mahallelerin geleneksel ticari yapısını dönüştürdüğünü ve yerel esnafın yerini viral turizme hitap eden tek tip mekanlara bıraktığını ortaya koyuyor.
Platformları Deneyimleme Süreci
Dijital platformların kent morfolojisi ve toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini değerlendiren Amsterdam Üniversitesi Kent Coğrafyası Profesörü Justus Uitermark, seyahat planlamalarının artık tamamen ekranlar üzerinden yapıldığına işaret ediyor. Geçmişte ziyaretçilerin yerel halkla temas kurarak ya da sokak aralarında dolaşarak şehri keşfettiğini hatırlatan Uitermark, Google Haritalar, Instagram ve TikTok yönlendirmelerinin tesadüfi keşif imkanını ortadan kaldırdığını belirtiyor.
Uitermark, ortaya çıkan tabloyu, "Kentleri deneyimleme biçimi, aslında platformları deneyimleme biçimine dönüşüyor" sözleriyle açıklıyor.
Mahalle Yaşamında Viral Dönüşüm
Dijital haritalardaki kullanıcı yorumlarının yerel halktan ziyade turist ve ziyaretçi eğilimlerini yansıttığına dikkat çekiliyor. Bu durum, dar sokaklarda bulunan kimi işletmelerin tek bir viral yiyecek üzerinden aşırı yoğunluk yaşamasına yol açarken, mahallenin temel ihtiyaçlarını karşılayan geleneksel dükkanların kapanma riskini de artırıyor.