İSTANBUL — Birçok sürücünün yakıt tüketimini düşürmek amacıyla başvurduğu yokuş aşağı inerken vitesi boşa alma alışkanlığı, modern motor mimarilerinde tasarruf sağlamadığı gibi fren mekanizmasının da erken yıpranmasına yol açıyor. Otomotiv uzmanları, karbüratörlü dönemden kalan yaklaşık 35 yıllık bu uygulamanın günümüz araçlarında tüketimi sıfırlamak yerine artırdığını vurguluyor.
Modern elektronik enjeksiyon sistemine (ECU) sahip araçlarda, vites takılıyken sürücünün ayağını gaz pedalından çekmesi durumunda silindirlere giden yakıt akışı tamamen kesiliyor. Tekerleklerin dönme momenti motoru çevirmeye devam ettiği için araç, viteste iniş yaparken fiilen sıfır yakıt tüketimiyle yol alıyor. Buna karşın vites boşa alındığında motorun stop etmesini önlemek amacıyla rölanti devri devreye giriyor ve kontrol ünitesi silindirlere sürekli yakıt püskürtmeyi sürdürüyor.
Motor kompresyonu kalkınca fren balataları ısınıyor
Talleres Ebenezer servis yöneticisi Juan Jose Ebenezer, vitesi boşa almanın motor çalışma prensiplerine aykırı olduğunu belirterek uygulamanın mekanik zararlarına dikkat çekiyor. Vites boşta seyredildiğinde motor kompresyon freninden yararlanılamıyor. Aracın hızını kontrol altında tutmak isteyen sürücü sürekli ayak frenine basmak zorunda kalıyor ve yavaşlama yükü tamamen fren sistemine biniyor. Bu durum balata ile disklerin aşırı ısınmasına ve planlanandan çok daha kısa sürede aşınmasına sebebiyet veriyor.
Şanzımandaki G harfi ne anlama geliyor?
Otomotiv literatüründe şanzımanlara dair merak edilen bir diğer teknik detayı ise bazı manuel vites topuzlarında yer alan "G" harfi oluşturuyor. Eski traktör ve ağır ticari araçlarda çoğunlukla "büyükanne vitesi" olarak adlandırılan bu oran, Almancada arazi aracı anlamına gelen "Geländewagen" kelimesinden türetildi. Birinci vitesin de altında son derece kısa bir dişli oranı sunan bu kademe, Porsche 959 ve Volkswagen T3 Syncro gibi özel dört tekerlekten çekişli modellerde dik zeminlerde ve zorlu arazi koşullarında yüksek çekiş torku sağlamak amacıyla kullanıldı.