DIŞ HABERLER — Yağ oranı yüksek gıdaların bilişsel fonksiyonlar üzerindeki olumsuz etkileri bilinirken, ergenlik dönemindeki canlıların beyin gelişimine ilişkin yeni bir bilimsel bulgu kaydedildi. İtalya'da yürütülen ve uluslararası bilim dergisi Scientific Reports bünyesinde yayımlanan araştırmada, yüksek yağlı beslenmenin ergenlik evresindeki canlılarda sinirsel bağlantıları kısa vadede güçlendirdiği tespit edildi.
Araştırmacılar, beyin devrelerinin gelişimini sürdürdüğü gençlik evresindeki 31 dişi fareyi beş hafta süresince gözlemledi. Deney grubuna kalorilerinin yüzde 58'ini hindistan cevizi ve aspir yağından alan bir diyet uygulanırken, kontrol grubu yüzde 11 yağ oranına sahip standart besinlerle takip edildi. İkinci haftadan itibaren deney grubunda belirgin kilo artışı, doygunluk hormonu leptinde yükselme ve adiponektin hormonunda düşüş kaydedildi.
Hipokampustaki sinyal iletimi nasıl etkilendi?
Öğrenme ve hafıza fonksiyonlarının merkezi olan hipokampustaki sinaps yanıtlarını ölçen uzmanlar, elektriksel uyarımın ardından yüksek yağlı beslenen farelerin sinyal iletim gücünün taban seviyenin yüzde 55 üzerine çıktığını belirledi. Bu oran standart diyetle beslenen kontrol grubunda yüzde 28 düzeyinde gerçekleşti.
Beynin yeni bilgileri işleme ve bağlantılarını yeniden düzenleme becerisini ifade eden "uzun süreli potansiyalizasyon" (LTP) mekanizmasının, erken evrede beynin adaptasyon kapasitesini geçici olarak yükselttiği saptandı. Otomatik izleme sistemleri (IntelliCage) ile yapılan davranış testlerinde ise yüksek yağlı diyet grubunun su kaynağı yer değişikliklerine daha hızlı uyum sağlayarak eski rotaları daha çabuk terk ettiği gözlemlendi.
Uzmanlar uzun vadeli risklere dikkat çekiyor
Araştırma heyeti, ortaya çıkan hücresel adaptasyonun yüksek yağlı gıdaların insan sağlığına yararlı olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Metabolik değişimlerin ilk evresinde beynin öğrenme fonksiyonunu korumak amacıyla geçici bir savunma mekanizması geliştirdiği değerlendirilirken, geçmiş çalışmaların yüksek şeker ve yağ içeren beslenmeyi uzun vadede kalıcı hafıza kayıplarıyla ilişkilendirdiği hatırlatıldı.