ANKARA — Sağlık Bakanlığı, tütün ve tütün mamulleriyle mücadele kapsamında yaptırımları ve denetim mekanizmalarını kökten değiştirecek yeni bir yasal düzenleme hazırlığı yürütüyor. Özellikle reşit olmayan bireylerin tütün ürünlerine erişimini engellemeyi amaçlayan çalışma, cezaların artırılmasından işletme ruhsatlarının askıya alınmasına kadar bir dizi sert tedbiri içeriyor.
18 yaş altına satış yapan işletmeye ruhsat yaptırımı
Mevcut mevzuatta 18 yaşından küçüklere tütün satışı yasak olmasına rağmen sahadaki denetimlerde tespit edilen ihlallere karşı caydırıcılığın artırılması hedefleniyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun işaret ettiği yeni model doğrultusunda, çocuklara tütün ürünü sattığı belirlenen işletmelere yalnızca para cezası kesilmeyecek; iş yerlerinin ruhsatları geçici olarak askıya alınabilecek ve ticari faaliyetleri durdurulabilecek.
Dijital yaş doğrulaması ve artırılan para cezaları
Düzenlemenin öne çıkan diğer başlığı ise satış noktalarında elektronik takip sisteminin devreye alınması. Pandemi döneminde uygulanan HES koduna benzer bir dijital yaş doğrulama altyapısı üzerinde çalışılıyor. İlgili kurumlarla teknik entegrasyonu planlanan sistem sayesinde, kimlik ve yaş doğrulaması yapılmadan tütün ürünü satışı yapılamayacak.
Masadaki taslakta mevcut idari para cezalarının güncellenmesi de yer alıyor. 2026 yılı itibarıyla kapalı alanda tütün ürünü tüketenlere 1.764 TL, yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere ise 24 bin 440 TL ile 122 bin 660 TL arasında değişen idari para cezaları uygulanıyor. Yeni teklifle birlikte tekrar eden ihlallere katlamalı ve daha ağır cezalar getirilmesi öngörülüyor.
Kadınlarda artan kullanım ve slim sigara kısıtlaması
Sağlık Bakanlığı bürokratlarının hazırladığı raporlarda, 2008 ile 2025 yılları arasında kadınlarda tütün kullanım oranının yüzde 35 arttığı verisi dikkat çekti. Bu eğilimi durdurmak amacıyla, özellikle kadın tüketici grubuna yönelik pazarlanan ince (slim) sigara türlerinin satışının yasaklanması seçeneği de değerlendiriliyor.
Bakanlık bünyesindeki teknik ve hukuki hazırlıkların tamamlanmasının ardından düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınması bekleniyor.